بررسی نقدهای غلامرضا فیاضی به تقریر مشهور وجود ذهنی | ||
| فلسفه | ||
| مقاله 9، دوره 22، شماره 1 - شماره پیاپی 42، آبان 1403، صفحه 223-243 اصل مقاله (739.19 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jop.2024.365611.1006799 | ||
| نویسنده | ||
| محمد حسین زاده* | ||
| استادیار مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران | ||
| چکیده | ||
| تقریر مشهور وجود ذهنی ـ که با محوریت حضور ماهیت در دو موطن ذهن و عین و انحفاظ ذات و ذاتیات مطرح شده است ـ همواره با اشکالات متعدد مواجه بوده است؛ جمهور حکما ـ اعم از مشاء، اشراق و متعالیه ـ نیز به این اشکالات پاسخ داده و از تقریر مشهور وجود ذهنی دفاع کردهاند. فیاضی پس از بررسی انتقادی پاسخ جمهور حکما، چهار اشکال را نسبت به تقریر مشهور وجود ذهنی مطرح کرده است؛ برخی از آنها جدید هستند و برخی نیز اشکالات قدیمی را از طریق نقد پاسخ مدافعان تقریر مشهور تقویت میکنند. بررسی اشکالات مطرح شده توسط فیاضی به این نتیجه انجامید که میتوان به تمام اشکالهای وارد شده پاسخ داد و از دیدگاه جمهور حکما دربارۀ نظریۀ وجود ذهنی دفاع کرد؛ البته پذیرفتن این تقریر مستلزم برخی اصلاحات در مبانی فلسفی است؛ چرا که تنها بر مبنای اصالت وجود، تشکیک وجود و نقش وجود اصیل در حمل آثار اشیا بر آنها میتوان هم به انحفاظ ماهیت در دو موطن عین و ذهن معتقد بود و هم به این مطلب باور داشت که آثار اولیه ماهیت در موطن ذهن بر آن مترتب نمیشوند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| وجود ذهنی؛ اشکالات وجود ذهنی؛ انحفاظ ذات و ذاتیات ماهیت؛ اصالت وجود؛ فیاضی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,239 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 394 |
||