شناسایی، ساختار جوامع و الگوی پراکنش پرتاران در خور تیاب-خلیج فارس | ||
| شیلات | ||
| دوره 77، شماره 1، بهار 1403، صفحه 13-24 اصل مقاله (1.15 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfisheries.2023.335919.1303 | ||
| نویسندگان | ||
| ساناز کوثری1؛ رضوان موسوی ندوشن* 2؛ محمدرضا فاطمی3؛ کیوان اجلالی خانقاه4؛ علی ماشینچیان مرادی5 | ||
| 1دانش آموخته دکتری گروه زیست شناسی دریا، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار گروه شیلات، دانشکدة علوم و فنون دریایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال ،تهران، ایران | ||
| 3استادیار گروه زیستشناسی دریا، دانشکدة منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران | ||
| 4استادیار پژوهشکدة اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، موسسة تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران | ||
| 5دانشیار گروه زیستشناسی دریا، دانشکدة منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| تراکم و تغییرات فصلی جوامع پرتاران خور تیاب استان هرمزگان، طی یک سال از فروردین 1394، مورد بررسی قرار گرفت. نمونهبرداری از 4 ایستگاه، بهوسیلة ون وین گرب (40/0 متر مربع)، با سه تکرار صورت گرفت. میانگین کل تراکم پرتاران خور تیاب (± انحراف معیار) 193/06±226/04عدد در مترمربع محاسبه گردید. 21 خانواده، 28 جنس و 39 گونه شناسایی شدند. از میان پرتاران، خانوادة Cossuridae دارای حداکثر درصد فراوانی (38/8%) بود. بیشترین مقدار شاخص مارگالف در ایستگاه 1 (4/6) و کمترین میزان در ایستگاه 2 (2/8) مشاهده شد. حداکثر مقدار شاخص شانون در ایستگاه 3 (2/7) و حداقل مقدار آن در ایستگاه 1 (2/2) ثبت گردید. نتایج آزمون چندمتغیرة CAP، ارتباط اثرگذار شاخصهای محیطی آب و رسوب همچون دما، شوری، اکسیژن، مواد آلی کل، لای، میزان کلرفیل a، Po4 و No3 را بر پراکنش پرتاران غالب نشان داد و مشخص گردید که گونة Aglaophamus malmgreni گونة شاخص ایستگاه 4 در کلیة فصول است. مهمترین شاخصهای اثرگذار بر پراکنش این گونه، مواد آلی، لای و غلظت نیترات بودند. همچنین گونة Cossura longocirrata گونة غالب ایستگاه 2 در فصل بهار بود و میزان اکسیژن و افزایش غلظت آن با الگوی پراکنش این گونه ارتباط تنگاتنگی نشان داد این در حالیاست که در همین ایستگاه در فصل تابستان حضور غالب گونة Prionospio steenstrupi مشاهده شد و میزان کلروفیل a یک عامل مؤثر در پراکنش این گونه مبود. در این بررسی مشخص گردید گونههایCossura spp. وNephtys spp.، شاخص آبهای گرم با غلظت بالای فسفات و پرتارانی مقاوم به کمبود اکسیژن هستند. در این بین، فسفات، مهمترین عامل اثرگذار بر پراکنش گونة غالب Prionospio banyulensis در ایستگاههای 1 و 3 بوده است. نتایج نشان دادند که خور تیاب دارای تنوع زیستی بالا، پراکنش متعادل جمعیت پرتاران و گونههای غالب حساس به آلودگی و استرسهای محیطی است، و نوسان جوامع پرتاران، تحت تأثیر نوسان فصلی و شاخصهای کیفی آب و رسوب در این اکوسیستم آبی قرار دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خلیج فارس؛ خور تیاب؛ پرتاران؛ تنوع زیستی؛ کیفیت آب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 557 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 412 |
||