نظریۀ ادراک حسّی از حنین ابن اسحاق تا سهروردی؛ رویکردی تحلیلی و تاریخی | ||
| تاریخ علم | ||
| دوره 20، شماره 2 - شماره پیاپی 33، اسفند 1401، صفحه 153-171 اصل مقاله (678.55 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jihs.2023.360520.371739 | ||
| نویسندگان | ||
| مرتضی متولّی1؛ مهدی عظیمی* 2؛ منصور نصیری3 | ||
| 1دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدۀ الهیات، دانشگاه تهران | ||
| 3دانشگاه تهران، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| هر فیلسوف، به ویژه هر معرفتشناسِ بزرگی را دغدغۀ ادراک حسّی، مخصوصاً ابصار، بوده است. این بدین خاطر است که ادراک حسّی، به ویژه ابصار، اساسیترین راه ارتباط ما با جهان خارج است و همۀ حالتهای شناختی ما به نوعی با آن در ارتباطاند. نظریههای ادراک حسّی، که بر محور ابصار میچرخند، از سنّت یونانی و رومی به سنّت اسلامی راه مییابند. نکتهسنجیها در این باب با حنین ابن اسحاق آغاز میشود. با بزرگترین چرخش در تاریخ این مسأله، توسط ابنسینا و ابنهیثم، ادامه مییابد تا اینکه به سهروردی میرسیم. او دیدگاهی کاملاً فلسفی ابراز میدارد و نظریۀ ادراک حسّی (ابصار) خود را از فیزیک، فیزیولوژی، و هندسه میپیراید. ما در این جستار، با رویکرد تحلیلی و تاریخی، هم نظریۀ ادراک حسّی (ابصار) دانشمندان عالم اسلام، از حنین ابن اسحاق تا سهروردی، را روشن میسازیم هم سیر تاریخی بحث را تا فلسفیِ محض شدنِ نظریۀ ادراک حسّی نشان میدهیم. در این میان، نقش علوم در این سیر و نقش تعامل دانشها در پیشرفت دانش را نیز میتوان دید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابصار؛ ابنسینا؛ ابنهیثم؛ ادراک حسّی؛ حنین ابن اسحاق؛ سهروردی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 713 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 593 |
||