بررسی بازنمود ایدئولوژی در گفتمان شعری «الأرض و الجرح الذی لاینفتح» أمل دنقل بر اساس مربع ایدئولوژیک وندایک | ||
| ادب عربی | ||
| مقاله 2، دوره 15، شماره 1 - شماره پیاپی 35، بهار 1402، صفحه 23-42 اصل مقاله (788.89 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jalit.2022.333611.612473 | ||
| نویسندگان | ||
| آزاده قادری1؛ سیدحسین سیدی* 2؛ بهار صدیقی1 | ||
| 1گروه زبان و ادبیات عربی دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران | ||
| 2گروه زبان و ادبیات عربی دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران. | ||
| چکیده | ||
| زبان در تمام عرصههای زندگی جوامع بشری نمود دارد و از دیرباز در تمام سطوح زندگی بشر سامان دهندۀ روابط میان انسان ها و زیربنای شکلگیری مناسبات، منعکسکنندۀ باور، دیدگاه و تجربیات میان انسان ها بوده است. تحلیل انتقادی گفتمان که در بستر اندیشه های جامعه شناسی تکوین یافته، رویکردی اجتماعی به زبان دارد و به بررسی سازوکارهای آن از خلال بافت سیاسی و اجتماعی میپردازد و در پی آشکارسازی روابط پنهان اجتماعی است. جستار پیشرو با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی و در نظر گرفتن نظریۀ اجتماعی- شناختی وندایک به گفتمان کاوی قصیدۀ «الأرض والجرح الذی لاینفتح» أمل دنقل- شاعر ملتزم به جامعۀ عرب -پرداخته لذا این پژوهش با کاربست ارکان مربع ایدئولوژیک، قصیده را گفتمانی سیاسی- اجتماعی در نظر میگیرد و آن را سازهای اجتماعی میپندارد و به دنبال کشف نابرابر اجتماعی و ویژگی های منفی گفتمان مسلط در راستای بازتعریف معانی و اقناع مخاطب و تبیین ایدئولوژی شاعر است. از اینرو گفتمان شعری را نوعی کنش میداند که بهطور اجتماعی شکلگرفته است و به جای آنکه آن را نوعی هماهنگی آرمانی و زیباییشناختی بداند آن را نمونه ای از نهاد ادبی متغیری پنداشته که بهواسطه واژگان نشاندار، شاخص گذاری، ساخت های نحوی، کاربردهای بلاغی اعم از استعاره و مجاز و...به قطبیت سازی دستزده و هژمونی گفتمان مسلط را درهم میشکند و با این کار توزیع نابرابر قدرت در جامعه کنونی را بازمیتاباند و به چالش میکشد و در نتیجه مشخص گردید که شاعر در این قصیده، بیشتر تکیهبر غیریتسازی میکند تا چهرۀ اسرائیل و سایر استعمارگران و دشمنان داخلی (حاکم عربی) را به مردم جامعهاش بنمایاند و ایدئولوژی مبارزه را در ذهن مخاطب نهادینه کند و در تلاش است مخاطب را معطوف به واقعیت و جهانی که هست کند نه دنیایی که شاعر میخواهد بسازد پس این سروده همزاد یا معادل رمزآلودی است برای حوادثی که در این زمان رخداده است | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل گفتمان؛ زبان؛ قدرت؛ جامعه؛ ایدئولوژی؛ ون دایک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 621 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 676 |
||