مطالعۀ جامعهشناختی فساد اقتصادی از منظر استادان دانشگاههای تهران | ||
| مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران | ||
| مقاله 11، دوره 11، شماره 4 - شماره پیاپی 45، زمستان 1401، صفحه 1059-1072 اصل مقاله (897.81 K) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jisr.2022.338583.1276 | ||
| نویسندگان | ||
| میثم موسایی1؛ محمدرضا محمدی* 2 | ||
| 1استاد گروه برنامه ریزی و توسعه اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران | ||
| 2دانشجوی دکتری جامعهشناسی اقتصادی و توسعه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: میتوان گفت فساد همزاد دولتها بوده و هست و هرگونه تلاش برای بسامانکردن اوضاع جامعه و عاریساختن آن از فساد باید مبتنی بر برنامهریزی در کلیۀ سطوح اقتصادی، اجتماعی و سیاسی باشد. در این میان، رجوع و استناد به نظرات استادان و اندیشمندان میتواند نقش بسزایی در شناخت چیستی، ماهیت فساد و راههای کنترل آن داشته باشد. روش: در این مطالعه از روش کیفی و با رویکرد تحلیل تماتیک استفاده شد. بدین شیوه که فرایند پژوهش از طریق مصاحبه با 15 نفر از استادان صاحبنظر دانشگاههای تهران (تهران، تربیت مدرس، شهید بهشتی) پیش رفت و در کنار آن، اسناد و ادبیات موضوع نیز بررسی شد. سؤال محوری تحقیق دربارۀ موضوع فساد اقتصادی و بررسی نظرات استادان درخصوص چیستی، چرایی و علل وقوع آن در کشور بود. سؤالات پژوهش تا مرحلۀ رسیدن به اشباع نظری و متعاقب آن ظهور تمهای فرعی و اصلی ادامه یافت و موجب شکلگیری طبقات و تمهای فرعی و اصلی شد. یافته ها: عواملی که از نظر مشارکتکنندگان در وقوع فساد نقش دارند، از عوامل تاریخی و فرهنگی تا وجود انحصار و فقدان رقابت، تغییر ارزشها، تداخل سیاست و اقتصاد، مادیگرایی و وابستگی دولت به نفت در کنار نبود شفافیت، ابهام و تعارض در قوانین، اقتصاد دولتی، ضعف سیستم قضایی، نبود احزاب و پایینبودن هزینههای فساد است که به ظهور تم اصلی وجود شبکۀ نهادی و شیوع فساد در نظام اقتصادی منجر شد. نتیجه گیری: از منظر اساتید ضعف حکمرانی به نهادینه شدن و گسترش فساد کمک کرده است. از اینرو برای مهار فساد باید حکمرانی خوب مطمحنظر بوده و برای مبارزه با آن باید تمام عوامل تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی دخیل در ایجاد آن در نظر گرفته شوند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آسیب اجتماعی؛ تحلیل تماتیک؛ جامعه شناسی اقتصادی؛ توسعه؛ فساد اقتصادی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,850 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 730 |
||