حساسیت تاجبارش تک درختان بلوط ایرانی (Quercus brantii var. persica) به رخداد باران در ناحیه رویشی زاگرس | ||
| نشریه جنگل و فرآورده های چوب | ||
| دوره 75، شماره 1، بهار 1401، صفحه 13-24 اصل مقاله (1.06 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfwp.2021.321066.1157 | ||
| نویسندگان | ||
| زینب خوش صفا1؛ پدرام عطارد* 2؛ سید مهدی حشمت الواعظین3؛ امید فتحی زاده4؛ چیوهانگ تانگ5 | ||
| 1دانشجوی دکتری جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 2استاد گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 3دانشیار گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 4استادیار گروه جنگلداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی اهر، دانشگاه تبریز، ایران | ||
| 5استاد مؤسسۀ علوم جغرافیا و تحقیقات منابع طبیعی، آکادمی علوم چین، پکن، چین | ||
| چکیده | ||
| روند روزافزون خشکیدگی درختان بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl.) در جنگلهای زاگرس به چالش اصلی مدیریت جنگل در این ناحیه تبدیل شده است. هدف این پژوهش، تعیین حساسیت تاجبارش درختان بلوط ایرانی به مقدار باران در جنگلهای زاگرس استانهای لرستان و ایلام بود. برای بررسی روند بارندگی سالانه، از دادههای بارش درازمدت دو ایستگاه خرمآباد و ایلام و آزمون من-کندال استفاده شد. در هر منطقه، پنج درخت بلوط دانهزاد تیپیک برای اندازهگیری باران و تاجبارش در دوره برگدار انتخاب شدند. شیب رگرسیون خطی بین درصد تغییرات مقدار باران در مقابل درصد تغییرات تاجبارش، بهعنوان میانگین ضریب حساسیت تاجبارش درنظر گرفته شد. نتایج نشان داد که بارش سالانه و میانگین رخداد باران در سال (6/6 میلیمتر در خرم آباد و 5/8 میلیمتر در ایلام)، در دوره درازمدت مورد بررسی، فاقد روند معنیداری بودند. بررسی رخدادهای حدی نشان داد، تعداد بارانهای بزرگتر از ۱۰ میلیمتر در سال در ایلام، روندی کاهشی و تعداد بارانهای کمتر از دو میلیمتر در سال در خرمآباد روندی افزایشی و معنیدار داشتند. ضریب حساسیت تاجبارش درختان به مقدار باران در ایلام بهطور میانگین ۳/۳ و در خرمآباد ۳/۱ بهدست آمد. در هر دو منطقه، حساسیت تاجبارش درختان به رخدادهای کوچکتر از میانگین، بیشتر از رخدادهای بزرگتر از میانگین بود (ایلام ۳/۴ درمقابل ۲/۱ و خرمآباد ۷/۱ درمقابل ۱/۱). حساسیت زیاد تاجبارش درختان بلوط ایرانی به مقدار باران در صورت تداوم روند کاهشی مقدار باران در جنگلهای خرمآباد و ایلام، منجر به کاهش تاجبارش و تسریع روند خشکیدگی در این جنگلها خواهد شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خشکیدگی؛ روند بارندگی؛ رخداد باران؛ من-کندال | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 773 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 499 |
||