تاریخ گذاری روایات افتاء تقیهای با روش تحلیل متن و اسناد | ||
| پژوهش های قرآن و حدیث | ||
| دوره 54، شماره 2، اسفند 1400، صفحه 423-393 اصل مقاله (1020.96 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqst.2021.322638.669748 | ||
| نویسندگان | ||
| مرضیه شم آبادی1؛ بی بی زینب حسیتی2؛ علیه رضاداد* 3 | ||
| 1دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان | ||
| 2دانشیار گروه الهیات، دانشگاه فرهنگیان، تهران | ||
| 3استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران | ||
| چکیده | ||
| یکی از پرسش های بنیادین در دانش اصول فقه، امکان تقیه در بیان حکم شرعی توسط امام معصوم(ع) است. در این باره دیدگاه های مختلفی بین اصولیان مطرح شده است، در این پژوهش، دو روایت که تصریح بر إفتاء تقیهای دارد و مهمترین مبنای قائلان به صدور اخبار تقیهای از زبان امام معصوم (ع) است، با روش تاریخگذاری منبع و متن نقد میشود. تاریخ گذاری منبع و متن این دو روایت و مقایسۀ آن با روایتی مبسوط در همین موضوع، نشانگر درج اندیشه های غالیانه در این روایات با هدف نشر اباحیگری است. معناشناسی تاریخی واژگان إفتاء، تقیه، مسترشد و شاکّ، نشانگر ارتباط بخش مدرج این دو روایت با اندیشه های غالیان در قرن سوم هجری در عراق است. تحلیل کیفی و کمی این دو روایت به انضمام روایتی مفصل تر، که در واقع شرح و توضیح بخش مدرج دو روایت نخست، به شمار میآید. نشان میدهد، غرض اصلی در این سه روایت، بیان حکم شرعی نیست؛ بلکه هدف، بیان سرّی بودن طریقت و تناقض آن با ظاهر و عدم ثبات احکام شرعی به عنوان جزئی از ساختار انگارۀ اباحیگری در قرن سوم هجری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اباحیگری؛ احکام ظاهری؛ تقیه؛ غلو؛ فتوا؛ مسترشد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,233 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 745 |
||