تبیین سناریوهای توسعة کالبدیـ فضایی سکونتگاههای روستایی مجموعة شهری مشهد | ||
| مجله علمی " آمایش سرزمین " | ||
| مقاله 5، دوره 14، شماره 1، فروردین 1401، صفحه 117-159 اصل مقاله (1.64 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jtcp.2022.331801.670261 | ||
| نویسندگان | ||
| علی اکبر عنابستانی* 1؛ مهدی جوانشیری2؛ حمدالله سجاسی قیداری3 | ||
| 1استاد گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 2پژوهشگر پسادکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 3دانشیار جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| توسعة پایدار کالبدیـ فضایی در سطح مجموعة شهری مشهد مقدمه و پیشنیاز دستیابی به توسعة پایدار منطقهای (استانی) و ملی است. از این رو تدوین سناریوهایی که زمینة تحقق تحولات کالبدیـ فضایی پایدار را در مجموعة شهری مشهد فراهم میسازد باید مورد توجه قرار گیرد. در پژوهش حاضر تلاش شده با مشارکت مدیران استانی و خبرگان دانشگاهی پیشرانهای کلیدی تأثیرگذار بر تحولات کالبدیـ فضایی سکونتگاههای روستایی مجموعة شهری مشهد شناسایی و در نهایت سناریوهای مؤثر بر توسعة کالبدیـ فضایی این سکونتگاهها تدوین شود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش پژوهش توصیفیـ تحلیلی است. روش گردآوری دادهها و اطلاعات به صورت کتابخانهای و اسنادی و پیمایشی (مصاحبه) بود. با بررسی منابع علمی 69 عامل مؤثر بر تحولات کالبدیـ فضایی شناسایی شد که در 5 بُعد دستهبندی شدند؛ که با دو گروه و در مجموع 29 نفر، شامل مدیران سازمانهای مرتبط و متخصصان دانشگاهی، مصاحبه انجام شد. تجزیهوتحلیل دادهها مبتنی بر تکنیکهای آیندهپژوهی بود؛ از جمله مدل شوارتز، تحلیل ساختاری، تحلیل تأثیر متقابل (نرمافزارهای Micmac و Scenario wizard). نتایج نشان داد تعداد 512 سناریو با سازگاری ضعیف و تنها 1 سناریو در حالت سازگاری قوی و پایدار (ناسازگاری صفر) قرار دارد (8/2 درصد سناریوهای ممکن باورپذیرند). سناریوی اول، که یک سناریو با جهت مثبت است، دارای مجموع امتیاز اثر متقابل 771 و ارزش سازگاری 7 است؛ درحالیکه سناریوی دوم، که گویای شرایط نسبتاً مطلوب برای آیندة سکونتگاههای روستایی است، مجموع امتیاز اثر متقابل 736 و ارزش سازگاری 2- دارد. سناریوی سوم نیز دارای ارزش سازگاری 3- بود و با امتیاز مجموع اثر متقابل 695 میتواند از سناریوهای محتمل برای آیندة تحولات کالبدیـ فضایی روستایی باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آیندهپژوهی؛ پیشرانها؛ تحولات کالبدیـ فضایی؛ سکونتگاههای روستایی؛ سناریو ویزارد؛ مجموعة شهری مشهد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,316 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 762 |
||