بازتاب تنکامگی زنانه در عصر صفوی در نقاشیهای مکتب اصفهان | ||
| زن در فرهنگ و هنر | ||
| مقاله 3، دوره 13، شماره 3، پاییز 1400، صفحه 365-387 اصل مقاله (2.64 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jwica.2021.324671.1612 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه شه کلاهی1؛ رضا افهمی* 2؛ حسن بلخاری3؛ مهدی کشاورز افشار4 | ||
| 1دانشجوی دکتری پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، شهر تهران، استان تهران. | ||
| 2دانشیار گروه پژوهش هنر دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 3استاد پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران | ||
| 4عضو هیأت علمی (استادیار) دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، شهر تهران، استان تهران | ||
| چکیده | ||
| دوره صفویه در اوایل قرن یازدهم هـ.ق یکی از نقاط عطف تاریخ اجتماعی و فرهنگی ایران است. در حوزه اجتماعی، شهر اصفهان و دربار محل عرضه باز و عمومی برخی از موقعیتهای منافی عفت، مانند لذت جنسی زنانه بود؛ و در حوزه هنر نیز شاهد رواج تصاویر تنکامه از جنس زن با مضامین نامتعارف جنسی و اعمال و رفتار زنانه مرتبط با آن هستیم که تا پیش از آن بدین گستردگی در سنت نقاشی ایران رایج نبود.در این مطالعه سعی بر این است تا براساس نظریه بازتاب، علت رواج چنین تصاویری از زنان در مکتب نقاشی اصفهانِ عصر صفوی شناسایی شود؛و هدف از آن ریشهیابی رواج این پدیده در نقاشی مکتب اصفهان است. فرض این مطالعه این است که شرایط اجتماعی برآمده از سیاستورزی شاهان صفوی در شهر اصفهان، در رواج اینگونه تصاویر دخیل بودهاست. این پژوهش بهروش توصیفی-تحلیلی انجامشده و روش گردآوری اطلاعات کتابخانهای و مطالعه اسناد تصویری(نقاشیها)است. نمونههای تحقیق بهطور هدفمند از بین نقاشیهای این دوره که دربردارنده مضامین و اعمال جنسیِ زنانه هستند،انتخاب شدهاست.این مطالعه نشانمیدهد که شرایط انضمامی و عرفی شده موقعیت جنسی زنانه در بستر اجتماعی اصفهانِ عصر صفوی در رواج چنین تصاویری در هنر آن دوره مؤثر بودهاست.رواج هنر تنکامه را باید ناشی از رویکردهای شاهمحور حکومت صفوی دانست و دربار بهدلیل منفعتطلبیهای اقتصادی، سیاسی-نظامی و شخصی شاه، برخی از رفتارهای خلاف عرف را در جامعه ترویج داد.این تنکامگی رایج در جامعه بهصورت امری عادی در نقاشیها بروز یافت و این مؤلفه در ویژگیهای مضمونی،تجسمی و نقشی که زنان در نگارهها دارند، قابلملاحظه است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دوره صفوی؛ مکتب اصفهان؛ هنر تنکامه؛ نقاشی زنان؛ نظریه بازتاب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,207 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,651 |
||