رویکرد معرفت شناختی در اثبات عقل مفارق در سنت اسلامی: تحلیل انتقادی | ||
| فلسفه و کلام اسلامی | ||
| دوره 54، شماره 1، شهریور 1400، صفحه 166-147 اصل مقاله (271.61 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jitp.2021.304924.523206 | ||
| نویسنده | ||
| مرتضی متولی* | ||
| دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| یک دسته از ادله اثبات عقل مفارق ادله مبتنی بر رویکرد معرفتشناختیاند که در این جستار به تحلیل انتقادی سه دلیل از آن ادله خواهیم پرداخت. ما در این پژوهش نشان میدهیم که این ادله بیشتر شبیه به تبییناند تا استدلال بر وجود عقل مفارق یعنی بیشتر شبیه به فرضیههای روشنگری هستند که علاوه بر برقراری سازگاری در یک نظامْ فهم چگونگی امکان یک امر را به ما میدهند. دراینصورت، اولا، رقیببردارند یعنی میتوان فرضیهها و تبیینهای رقیب ارائه داد؛ ثانیا، چون ظاهرا همه این مسائل چندتباریاند در علوم مختلف میتوان تبیینهایی دیگر برای این امور عرضه کرد ـ تبیینهایی که هر کدام بخشی از حقیقت را روشن میسازند؛ ثالثا، با توجه به ملاکهای اولویت تبیین شاید امروزه دیگر این تبیینها خیلی موفق نباشند. با این همه، اگر این ادله را استدلال و توجیه برای وجود عقل مفارق بدانیم، همچنان خللهای فراوانی دارند و از رسیدن به مقصود بازمیمانند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عقل مفارق؛ معرفتشناسی؛ ذهول؛ ادراک کلی؛ تبیین | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 576 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 564 |
||