تحلیل گفتمان قدرت در داستان سیاوش بر اساس نظریّۀ قدرت میشل فوکو | ||
| ادب فارسی | ||
| مقاله 10، دوره 10، شماره 2 - شماره پیاپی 26، اسفند 1399، صفحه 191-212 اصل مقاله (595.88 K) | ||
| نوع مقاله: علمی-ترویجی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpl.2020.297557.1639 | ||
| نویسندگان | ||
| مختار ابراهیمی* 1؛ شفا دهیمی نژاد2 | ||
| 1استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز | ||
| 2دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه شهید چمران اهواز | ||
| چکیده | ||
| شاهنامه داستان فرهنگ و تمدّنی باعظمت است که در همۀ دورانها حضوری پویا دارد. این اثرِ روایی نشانۀ ژرفای نهان و آشکار تداوم حیات سیاسی ایران است و هریک از روایتهای آن میتواند در بازتاب این تداوم بررسی و تحلیل شود. از روایتهایی که در شبکۀ روایی اساطیر ایرانی از جایگاه ویژهای برخوردار است، داستان «سیاوش» است. رخدادهای در این داستان، سببساز شکلگیری روایتهای بعدی و جنگهای حماسی و اساطیری شاهنامه میشود. با تحلیل این داستان، میتوان تصویر روشنتری از مفهوم نظام «قدرت»، در سویههای مادّی و معنویاش، در فرهنگ اساطیری و دینی ایران باستان و کرانههای اندیشۀ خسروانی نشان داد. با چنین هدفی و با توجّه به اهمّیّت داستان سیاوش در روند داستانهای شاهنامه، در این مقاله کوشیدهایم روابط قدرت را در این داستان و نظام معناشناختی آن از دیدگاه فوکو بررسی کنیم. بر همین اساس، این مقاله نخست، چارچوب قدرت-حقیقت را در داستان سیاوش براساس شاه-موبد بررسی میکند، سپس در سه محورِ شناسایی فضای تخاصم، منازعات معنایی، و تعیین زمان و مکان، به بررسی گفتمان قدرت در داستان سیاوش میپردازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سیاوش؛ قدرت-حقیقت؛ فضای تخاصم؛ منازعات معنایی؛ زمان-مکان؛ فوکو | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,654 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,510 |
||