"ظلوم" و "جهول" مدح انسان یا مذمت انسان؟ (تحلیلی از آیۀ 72 سورۀ احزاب) | ||
| پژوهش های قرآن و حدیث | ||
| دوره 53، شماره 1، شهریور 1399، صفحه 161-176 اصل مقاله (235.08 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqst.2020.296208.669459 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا مهدیان فر* 1؛ سیدمحمود طیب حسینی2 | ||
| 1استادیار گروه تفسیر دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم- ایران | ||
| 2دانشیار گروه علوم قرآن و تفسیر پژوهشگاه حوزه و دانشگاه قم | ||
| چکیده | ||
| آیۀ 72 سورۀ احزاب از مشکلترین آیات قرآن است که مفسران در فرازهای مختلف آن دارای آرای مختلفی هستند. از جمله فرازهای این آیه، عبارت "إِنَّهُ کانَ ظَلُوماً جَهُولا" است که دیدگاههای مختلف مفسران را به دنبال داشته و به گونهای سرگردانی در فهم آیه را در پی دارد. شمار زیادی از مفسران، این عبارت را سرزنش انسان دانستهاند و گروهی از مفسران متأخر، با برداشتی متفاوت، آنرا مدح انسان دانستهاند. در این مقاله، با مراجعه به بیش از 150 تفسیر، به 10 معنا از ظلوم و 14 معنا از جهول در تفاسیر، دست یافتیم که بیشتر این آرا، از معنای واقعی این دو وصف در آیۀ شریفه به دور هستند. با بررسی و نقد دیدگاه مفسران طرفدار ذم انسان و دیدگاه طرفداران مدح، ادلۀ هر دو گروه را ناتمام یافتیم. براساس یافتههای پژوهش، این دو وصف به ویژگی طبیعی و اختصاصی انسانها اشاره دارد که زمینۀ پذیرش امانت از سوی خدا شده تا در سایۀ آن، خود را از ظلم و جهل رهانیده و به عدل و معرفت برساند. از اینرو، این عبارت بهرغم سرزنشنما بودن، ذم انسان نمیباشد. چنانکه برداشت مدح انسان از این اوصاف نیز دشوار و غیر قابلپذیرش است، و این دو صفت، تنها به بیان ویژگیهای اختصاصی انسان اشاره دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آیۀ 72 سورۀ احزاب؛ جهول؛ ذم انسان؛ ظلوم؛ مدح انسان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,026 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 796 |
||