تغییر خلقت الهی: معنا و معیار (براساس آیۀ «تغییر خلقت») | ||
| پژوهش های قرآن و حدیث | ||
| دوره 53، شماره 1، شهریور 1399، صفحه 73-93 اصل مقاله (271.61 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqst.2020.305826.669549 | ||
| نویسنده | ||
| احمد شه گلی* | ||
| استادیار مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران، تهران | ||
| چکیده | ||
| بر اساس آیۀ 119 سورۀ نساء یکی از ترفندهای شیطان تأکید فراوان به «تغییر خلقت الهی» است. در اینکه تغییر خلق چیست و ملاک آن کدام است؟ بین دانشمندان اسلامی در مورد مفاد این آیه اختلاف نظر وجود دارد. دانشمندان اسلامی عمدتاً تغییر خلقت الهی را به دین، فطرت، ناقصکردن خلقت بدنی انسان و حیوان، خالکوبی، تشبه به صفات جنس مخالف و... تفسیر کردهاند و برای تفکیک بین تغییر خلقت ممدوح و مذموم، معیارهایی را ذکر کردهاند. نگارنده با ارزیابی دیدگاههای موجود در این زمینه و با طرح یکسری مقدمات به تبیین معیار تغییر خلقت الهی میپردازد. بر این اساس تغییر خلق الهی دارای دو مصداق تشریعی و تکوینی است. برای احراز تغییر مذموم از ممدوح، احکام کلی خلق تکوینی و تشریعی بیان شده است. برخی از احکام کلی خلق تکوینی عبارتند از: هدفمندی اشیاء، اتقان صنع، خلقت احسن، هدایت تکوینی و... و برخی از احکام کلی خلق تشریعی عبارتند از: التزام به حدود الهی، نگرش آلی به امور دنیوی، عدم اسراف در استفاده از اشیاء و عدم افساد در استفاده از اشیاء و... بر این اساس تغییری که با اصول تکوینی و تشریعی خلقت ناسازگار باشد، تغییر شیطانی و مذموم است و تغییراتی که منطبق و هماهنگ با اصول مذکور باشد، ممدوح و مطلوب است. بر اساس این مبنا چالش «کیفیت اطلاق خلق بر دین» که در برابر برخی از دیدگاهها وجود دارد، نیز رفع میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آیۀ ۱۱۹ سورۀ نساء؛ تغییر خلقت الهی؛ فلیغیّرن خلق الله؛ معیار تغییر خلقت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,883 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 773 |
||