تبیین نظری بسترها و زمینه های روابط ژئوپلیتیک و ارائة مدل پیشنهادی | ||
| پژوهشهای جغرافیای انسانی | ||
| مقاله 418، دوره 53، شماره 3، پاییز 1400، صفحه 811-832 اصل مقاله (429.8 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhgr.2020.290878.1008024 | ||
| نویسندگان | ||
| سید مهدی موسوی شهیدی1؛ بهادر زارعی* 2؛ زهرا پیشگاهی فرد3؛ مرجان بدیعی ازنداهی2؛ محمود واثق2 | ||
| 1دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران | ||
| 2استادیار گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران | ||
| 3استاد گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| هدف از این پژوهش الگویابی مهمترین بسترها و زمینههای روابط ژئوپلیتیک میان واحدهای سیاسی است. روابط ژئوپلیتیک روابط میان واحدهای سیاسی در مقیاسهای ملی، منطقهای، و جهانی است. بیشتر مفاهیم در رابطه با روابط ژئوپلیتیک معمولاً فقط به ارائة تعریف بسنده کردهاند و مشکل یافتن الگوهایی است تا معنای کیفی به روابط ژئوپلیتیکی بدهد. بدین منظور، نخست باید مجموعهای از عوامل و مؤلفهها را تعریف کرد که به روابط ژئوپلیتیکی منجر میشود. شناسایی مهمترین بسترها و زمینههای روابط ژئوپلیتیکی در این پژوهش بر اساس مطالعة نظریهها و رویکردهایی است که نظریهپردازان و اندیشمندان جغرافیای سیاسی، ژئوپلیتیک، علوم سیاسی، روابط بینالملل، و محیط زیست ارائه کردهاند. روش تحقیق در این پژوهش بر اساس هدف نظری و بر اساس ماهیت توصیفی- تحلیلی است. نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد که مهمترین بسترها و زمینههای روابط ژئوپلیتیک میان کشورها بر اساس مطالعة نظریهها و رویکردها در چهار بُعد هیدروپلیتیک، ژئوپلیتیک، ژئواکونومیک، و ژئوکالچر قرار دارد. در این میان بسترها و زمینههای هیدروپلیتیک شامل «رودخانههای بینالمللی»، «مرزهای دریایی مشترک»، و «عامل زیستمحیطی» بسترها و زمینههای ژئوپلیتیک شامل «مسائل سرزمینی»، «موقعیت جغرافیایی»، «هژمونی منطقهای»، «رویکرد امنیتی»، «وزن ژئوپلیتیکی»، «پیمانها و ائتلافها»، «کدهای ژئوپلیتیک»، و «همسایگی و تعداد همسایگان» است. بسترها و زمینههای ژئواکونومیک شامل «منابع زیرزمینی و فسیلی» و «تنگههای بینالمللی» بوده و بسترها و زمینههای ژئوکالچر نیز شامل «تعدد گروههای قومی در کشورهای همجوار»، «پیوند مذهبی با کشورهای پیرامونی»، «عامل تاریخی و تمدنی»، و «عامل ایدئولوژیکگرایی» است. هر کدام از این مؤلفهها در چندین نظریه و رویکرد مورد تأکید قرار گرفتهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| روابط ژئوپلیتیک؛ ژئوکالچر؛ ژئواکونومیک؛ ژئوپلیتیک؛ هیدروپلیتیک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,910 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 926 |
||