کارآیی مدلهای نفوذ آب به خاک در کاربریهای مختلف زمین در حوزه آبخیز تهمچای | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقاله 17، دوره 51، شماره 5، مرداد 1399، صفحه 1281-1291 اصل مقاله (941.24 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2020.293712.668424 | ||
| نویسندگان | ||
| علی رضا واعظی* 1؛ یاسین صالحی2 | ||
| 11. استاد، گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران | ||
| 22. دانشجوی دکتری، گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران | ||
| چکیده | ||
| پیشبینی دقیق شدت نفوذ آب به خاک برای برنامهریزی حفاظت آب و خاک در حوزههای آبخیز اهمیت زیادی دارد. در این مطالعه کارآیی مدلهای نفوذ در کاربریهای کشت دیم، کشت آبی و مرتع (20 مکان در سه تکرار) در حوزه آبخیز تهم چای واقع در شمال غربی استان زنجان، ایران، بررسی شد. کارایی مدلهای نفوذ بر اساس دادههای اندازهگیری شده با استفاده از آمارههای ضریب تعیین (R2)، ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) و ضریب کارایی نش-ساتکلیف (NSE) ارزیابی شد. بر اساس نتایج، تغییرات آشکاری از نظر شدت نفوذ آب در کاربریهای مختلف زمین وجود دارد و بیشترین مقدار در کاربری دیم (6/16سانتیمتر بر ساعت) و کمترین آن در کاربری مرتع (4/5 سانتیمتر بر ساعت) است. از بین مدلهای مورد بررسی، مدل کوستیاکوف بیشترین ضریب تعیین (99/0=2R) و کمترین مقدار خطا ( cm h-105/0RMSE=) و بیشترین ضریب کارایی (99/0NSE=) را در کاربری مرتع نشان داد. در کاربری کشت دیم و کشت آبی مدل فلیپ با ضریب تعیین 99/0 و با میانگین مربعات خطایی از 14/0 تا 22/0 و همچنین ضریب کارایی نش-ساتکلیف 99/0 نسبت به دیگر مدلها کارایی بیشتری را داشت. با وجود آن که مدل گرین-امپت برازش نسبتاً خوبی به دیگر مدلها به دادههای اندازهگیری شده داشت (94/0=R2) اما شاخص خطای آن نسبتاً زیاد ( cm h1 32/2RMSE=) بود که نشان از کمترین کارآیی این مدل در بین مدلها است. خطای این مدل در مقادیر زیادتر شدت نفوذ که اغلب در لحظات اولیه فرآیند نفوذ رخ میدهد، بیشتر بود. بنابراین با توجه به همبستگی بالای مدلهای کوستیاکوف و فیلیپ با دادههای اندازهگیری شده در حوزه آبخیز تهمچای، این دو مدل برای پیشبینی شدت نفوذ در کاربریهای مختلف زمین پیشنهاد میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| توابع غیرخطی؛ شدت نفوذ؛ کاربری زمین؛ مناطق نیمهخشک؛ نفوذپذیری خاک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,118 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 710 |
||