ارزیابی آسیبپذیری تخریب سرزمین با استفاده از فرآیند تحلیل شبکه و سامانه اطلاعات جغرافیایی (مطالعه موردی: حوضه آبخیز مهارلو-بختگان) | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقاله 1، دوره 51، شماره 5، مرداد 1399، صفحه 1069-1080 اصل مقاله (1.11 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2020.293299.668410 | ||
| نویسندگان | ||
| احسان مرادی1؛ حسن خسروی* 2؛ غلامرضا زهتابیان3؛ شهرام خلیقی سیگارودی4؛ آرتمی سردا5 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایرانانشگاه تهران | ||
| 3استاد، گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران | ||
| 4دانشیار، گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران | ||
| 5استاد، گروه جغرافیا دانشگاه والنسیا، اسپانیا | ||
| چکیده | ||
| شناسایی مناطق آسیبپذیر به تخریب سرزمین لازمه مدیریت پایدار منابع طبیعی است که یکی از گامهای موجود در چارچوب حفاظتی محسوب میشود. در پدیده تخریب سرزمین موضوعی که بسیار اهمیت دارد، شناسایی مناطق حساس به تخریب و همچنین ارزیابی میزان آسیبپذیری به این پدیده است. هدف از این مطالعه ارزیابی آسیبپذیری تخریب سرزمین در حوضه آبخیز مهارلو-بختگان با استفاده از روش تصمیمگیری چند معیاره است. بدین منظور از نه پارامتر کاربری اراضی، پوشش گیاهی، شوری خاک، کمیت و کیفیت آب زیرزمینی، تراکم دام، سطح سواد و تمرکز جمعیتی برای تهیه نقشه آسیبپذیری استفاده شد. در مرحله اول با استفاده از چارچوب eDPSIR، روابط بین پارامترها مشخص شد. سپس با استفاده از روش فرآیند تحلیل شبکهای (ANP)، وزن هر یک از پارامترها تعیین شد. سپس بعد از فازیسازی لایهها، با ترکیب آنها در محیط سامانه اطلاعاتجغرافیایی (GIS)، نقشه آسیبپذیری تخریب سرزمین تولید شد. نتایج نشان داد که کلاس آسیبپذیری شدید در تمام طبقات ارتفاعی به جز 200 متر اولیه، بیشترین مساحت را شامل میشود. در کل منطقه، بیشترین طبقه آسیبپذیری در کلاس شدید بوده که حدود 31/64 درصد از مساحت منطقه را در بر میگیرد. در بررسی آسیبپذیری کاربریهای مختلف مشخص شد که کلاس آسیبپذیری شدید بیشتر شامل کاربری مرتع و کلاس آسیبپذیری متوسط بیشتر شامل کاربری کشاورزی آبی است که نشاندهنده مقدار آسیبپذیری زیاد این کاربریها و اثر فعالیتهای انسانی بر تخریب را نشان میدهد. این درصد از آسیبپذیری اراضی مرتعی و کشاورزی به دلیل اهمیت پارامترهای کاربری اراضی و پوشش گیاهی است که بیشترین وزن را در بین سایر پارامترها در آسیبپذیری به تخریب سرزمین دریافت کردهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آسیبپذیری محیطی؛ چهارچوب eDPSIR؛ شناسایی مناطق آسیبپذیر؛ مدل تصمیمگیری چندمعیاره | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,088 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 993 |
||