ضرورت توجّه به صبغة روایی در تصحیح و فهم اشعار خاقانی | ||
| ادب فارسی | ||
| مقاله 11، دوره 9، شماره 1 - شماره پیاپی 23، شهریور 1398، صفحه 201-219 اصل مقاله (832.31 K) | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpl.2019.274571.1358 | ||
| نویسندگان | ||
| امیر سلطان محمدی* 1؛ سید منصور سادات ابراهیمی2 | ||
| 1دانشآموختۀ دکتری زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه اصفهان | ||
| 2دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| اشعار خاقانی مشحون از نکاتی است که به انواع علوم زمانة او اشاره دارند و وی آنها را در تاروپود شعر خود تنیده است. همین اصل باعث شده است تا دریافت شعر او بدون درک دقایقی که از انواع علوم (طب، نجوم، تاریخ، اسطوره، جغرافیا و…) در شعرش بهکاربسته است، محال بنماید. یکی از مبانی مهمّی که خاقانی در اشعارش برای فربهکردن فضای شعری بهره جسته است، آیات الهی، احادیث و روایات پیشوایان دینی است. در زمانة خاقانی کودکان در مکاتب، اوّلین علومی که میآموختند، علوم دینی بود و این خود شامل قرآن و احادیث میشد. بیشک، این آموزهها در ذهن و زبان این کودکان و در آیندة هنری آنان بیتأثیر نبود. کمتر شاعری را میتوان یافت که در اثر یا آثار او این مبانی به شکل عیان تبلور روشن نداشته باشد. در شعر خاقانی نیز به طریق اولی و به این دلیل که او مطابق با سبک شعری خود، هر بیت را با تصاویر و مضامینی چون مضامین دینی میآراید، این بازتاب پررنگ است. گاهی بیتوجّهی کاتبان و ناسخان و بعدتر مصحّحان دیوان خاقانی باعث شده است که وجوه اصیل شعر او تحریف شود یا به حاشیه رود. در این مجال به تناسب فضای ممهَّد، به نمونههایی پرداخته خواهد شد که خاقانی آنها را متناسب با فضای روایی پرداختهاست، ولی برخی ناسخان، کاتبان یا مصحّحان به آن بیتوجّه بودهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تصحیح؛ وجه صحیح؛ وجه سقیم؛ مبانی روایی؛ خاقانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 734 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 644 |
||