تحلیل روند و پهنهبندی زمانی-مکانی بارش حوضه دریاچه ارومیه و انتخاب ایستگاههای شاخص با روشهای آماری چند متغیره | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقاله 2، دوره 50، شماره 7، آذر 1398، صفحه 1581-1593 اصل مقاله (1.21 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2019.268428.668046 | ||
| نویسندگان | ||
| بهروز سبحانی* 1؛ محمد عیسی زاده2؛ یعقوب دین پژوه3 | ||
| 1دانشیار، گروه آب و هواشناسی، دانشکده انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| 3دانشیار، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| دریاچه ارومیه به عنوان یکی از مهمترین دریاچههای کشور به علت مصرف بیش از حد آب و تغییر اقلیم دارای وضعیت نامناسب زیستمحیطی شده است. بررسی تغییرات اقلیمی و نحوه توزیع بارش در این منطقه میتواند در جهت مدیریت بهتر این حوضه آبریز به کار رود. در این مطالعه، برای پهنهبندی نواحی بارش حوضه دریاچه ارومیه از اطلاعات 65 ایستگاه هواشناسی در دوره آماری 1395-1376 استفاده شد. برای این منظور، دادههای هر ماه استاندارد شده است و در ماتریس با ابعاد (n*m) که در آن n تعداد ایستگاهها (65) و m تعداد ماهها (12) است، نوشته شدند. تجزیه مؤلفههای اصلی (PCA) روی ماتریس دادهها انجام شد و با توجه به معیار دارا بودن مقدار ویژه بالای یک، مؤلفههای اصلی انتخاب شدند. آنگاه مقادیر امتیازات مؤلفههای اصلی (PCS) برای مؤلفههای منتخب محاسبه شد. این مقادیر بهعنوان ورودی روش تجزیه خوشهای با روش وارد استفاده شدند. سپس جهت تعیین ایستگاههای شاخص از روش پروکراستس استفاده شد. نتایج نشان داد که دو مؤلفه اصلی اول، 87 درصد واریانس کل دادهها را توجیه میکنند. براساس مؤلفههای منتخب، در کل حوضه، شش ناحیه بارشی متمایز تشخیص داده شد. همچنین معلوم شد که چهار ایستگاه واقع در نقاط مختلف حوضه آبریز دریاچه ارومیه شامل مهماندار، سراب، بابارود و سنته میتوانند بهعنوان ایستگاههای شاخص در نظر گرفته شوند. این ایستگاهها بیش از %84 واریانس کل دادههای ایستگاههای حوضه را در بر داشتند. آزمون روند من-کندال نشان داد که بارش در فصل پاییز دارای روند افزایشی معنیدار میباشد، درحالیکه بارش سالانه فقط در یکی از خوشهها دارای روند افزایشی معنیدار میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تجزیه به مولفه های اصلی؛ تجزیه خوشه ای؛ دریاچه ارومیه؛ روش های چند متغیره؛ من-کندال | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,344 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 668 |
||