اثر پتانسیل اسمزی و ماتریک یکسان بر جذب آب و عملکرد گیاه ذرت در سیستم آبیاری کامل و بخشی ریشه ذرت | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقاله 3، دوره 50، شماره 4، شهریور 1398، صفحه 793-806 اصل مقاله (1.27 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2018.260129.667943 | ||
| نویسندگان | ||
| سعیده مرزوان1؛ محمد حسین محمدی* 2؛ فرید شکاری3 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه خاکشناسی دانشگاه زنجان، زنجان، ایران | ||
| 2دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 3دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران | ||
| چکیده | ||
| در این تحقیق اثر پتانسیل ماتریک و اسمزی برابر به طور جداگانه و همزمان، بر روی تغییرات جذب آب و عملکرد گیاه ذرت مورد بررسی قرار گرفت. آزمایشها بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با دو فاکتور نوع پتانسیل (اسمزی، ماتریک و توأم) و سطوح پتانسیلی (46/0-، 12/1-، 19/1- و 63/3- بار) در 4 تکرار بهصورت کشت گلخانهای انجام شد. کاهش سطوح پتانسیل از 46/0- تا 63/3- بار سبب کاهش 6/36 درصدی جذب آب در تیمار پتانسیل اسمزی گردید. کاهش سطوح پتانسیلی به ترتیب سبب کاهش 40 و 6/36 درصدی جرم خشک ریشه در تیمار پتانسیل اسمزی و توأم و افزایش 26 درصدی در تیمار پتانسیل ماتریک شد. در بین تیمارها و سطوح پتانسیلی مورد بررسی بیشترین راندمان مصرف آب با مقدار 12/1 گرم بر لیتر در سطح 12/1- بار تیمار توأم مشاهده گردید. نتایج نشان داد که تحت سطوح یکسان پتانسیل اسمزی و ماتریک، تنش شوری با کاهش بیشتر جذب آب صدمه بیشتری بر رشد گیاه وارد میکند. این در حالی است که در تیمار توأم در سطوح بالای پتانسیلی (46/0- تا 12/1- بار) استفاده از سیستم آبیاری بخشی با بهبود نسبی وضعیت رشد ریشه (در بخش پتانسیل اسمزی)، سبب افزایش راندمان مصرف آب خواهد شد. با کاهش سطح پتانسیل در سطح 63/3- بار در تیمار توأم با وجود مکش برابر در دو سمت ریشه، گیاه آب کمتری را نسبت به زمانی که کل دو نیمه ریشه تحت شوری معادل این سطح پتانسیل قرار میگیرد، دریافت میکند. حداقل برای شوریهای کم، مقادیر پتانسیل اسمزی و ماتریک قابل جمع نیستند و یا به عبارت دیگر مجموع آنها نمیتواند مبین شرایط واقعی حاکم بر محیط ریشه باشد. نتایج چنین مطالعاتی میتواند در مدیریت دقیق کمیت و کیفیت آب آبیاری تحت تنش همزمان شوری و خشکی در مناطق خشک و نیمهخشک مورد استفاده قرار بگیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تقسیم ریشه؛ تنش شوری؛ تنش خشکی؛ جذب آب؛ سیستم آبیاری بخشی ریشه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,222 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 779 |
||