سیاست اقتصادی صفویه و تأثیر آن بر سقوط دولت | ||
| پژوهشهای علوم تاریخی | ||
| مقاله 6، دوره 10، شماره 2 - شماره پیاپی 18، اسفند 1397، صفحه 97-116 اصل مقاله (595.4 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhss.2019.234188.472821 | ||
| نویسنده | ||
| محمدنبی سلیم* | ||
| استادیار گروه تاریخ دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود | ||
| چکیده | ||
| در زمینۀ بررسی سقوط نظامهای حکومتی تاریخ ایران عهد اسلامی، یکی از دلایل متعددی که از سوی پژوهندگان مطرح شده، علل و عوامل اقتصادی است که در برخی پژوهشهای نویسندگان معاصر با هدف بررسی ریشههای اقتصادی انحطاط و برافتادن حکومتها دنبال میشود. دربارة عوامل زوال و سقوط حکومت صفویه (1135-907ه.ق) نیز تأمل در چگونگی تغییرات زیانبار اقتصادی از میانۀ سدۀ 11 هجری قمری/ 17 میلادی، میتواند به روشنشدن علل سقوط این حکومت و نیز باورهای نادرست دربارة توسعة اقتصادی در سرتاسر دورة صفوی کمک کند. این مقاله میکوشد تا به شیوۀ تحقیقات نظری، با استناد به منابع نوشتاری معتبر، از ضعف ساختارهای بنیادین اقتصاد ایران در اواخر عصر صفوی و نقش عوامل متعددی نظیر انحصارگرایی دولتی، کاهش عواید ترانزیت کالا، ناهمگونی توان تجارت خارجی، بیتوجهی به بهینهسازی کشاورزی و... و تأثیر آن بر زوال نظام سیاسی سخن به میان آورد. نتیجۀ بهدستآمده مشخص میکند که چگونه عوامل متعدد داخلی همچون انحصارطلبی دولت و ضعف برنامهریزی اقتصادی و نیز مشکلات حاصل از جنگ و بیسامانی از یکسو و عوامل خارجی همانند افزایش توان مالی و تجاری رقیبان خارجی و آسیبهای ناشی از تحدید نظارت و تهدید مرزها ، به فروپاشی ساختار اقتصادی ایران و سپس سقوط دولت صفویه منجر شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| صفویه؛ سیاست اقتصادی؛ نظام سیاسی؛ سقوط حکومت؛ سده 12ق | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,744 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,474 |
||