مقایسه کارکرد مدل های مفهومی در شبیه سازی هیدرولوژیک رودخانه | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| مقاله 7، دوره 71، شماره 4، زمستان 1397، صفحه 509-521 اصل مقاله (1.7 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2018.227408.1339 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی شیخ گودرزی1؛ بهمن جباریان امیری* 1؛ حسین آذرنیوند2 | ||
| 1دانشگاه تهران، دکترای محیط زیست | ||
| 2دکتری، دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| مدلهای هیدرولوژیک بارش-رواناب ابزارهای مهمی در پروژه های منابع آبی هستند. بطور کلی کارایی این گروه مدلها وابسته به انتخاب مناسب پارامترهای مدل است. براین اساس روشهای متعددی برای برآورد پارامترهای هیدرولوژیک ابداع شده اند. تحقیق حاضر با هدف مقایسه عملکرد مدلهای هیدرولوژیک ادراکی TANK،SIMHYD و AWBM که از قابلیت برآورد غیر مستقیم پارامترهای مدل بهره می برند، در شبیه سازی جریان دبی حوزه آبخیز بابلرود واقع در استان مازندران شکل گرفت. فرآیند کالیبراسیون خودکار این مدلها با کاربرد الگوریتم جستجوی تکاملی ژنتیک و استفاده از توابع هدف NSE و RMSE به عنوان عوامل تعیین کننده سطح خطا و آستانه های توقف شبیه سازی طراحی شد. در این روال داده های هواشناسی و آب شناسی دما، تبخیر و تعرق، بارش و دبی در مقیاس روزانه از سازمانهای مربوطه تهیه و پس از اعتبارسنجی مقدماتی و ترمیم گپ های موجود به بخشهای تعادل سنجی، آموزش و تست تقسیم بندی شدند. براساس نتایج حاصل، نمایه NSE برای گام آموزش و تست مدل TANK (0,59 تا 0,72)، و نمایه RMSE برای گام آموزش مدل SIMHYD (0,83) و گام تست مدل TANK (0,15) را برترین شبیه ساز معرفی می کند. مطابق با نتایج نمایه های تحلیلی مشخصه های جریان، بطور کلی شبیه سازی های انجام شده در مقادیر دبی کم آبی (به استثنای مدل TANK)، دبی متوسط و دبی پرآبی جریان با تطابق قابل قبولی انجام شده است. این درصورتی است که شبیه سازی شیب منحنی تداوم جریان که به نوعی بیانگر شدت تغییرات است (به استثنای مدل TANK در گام آموزش)، نتایج قابل قبولی ارایه نکرد. لیکن با توجه به ضعف و قوتهای مطرح شده، مدلهای مذکور پس از انجام تست های مقدماتی در شرایط متفاوت اقلیمی کشور، می توانند به عنوان شبیه سازهایی قابل قبول جهت مدیریت منابع آبی خصوصا در حوزه های فاقد اطلاعات آماری مورد استفاده قرار گیرند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پدیده بارش-رواناب؛ شبیه سازی جریان دبی؛ مدلهای هیدرولوژیک مفهومی؛ بهینه سازی خودکار؛ حوزه آبخیز بابلرود | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 974 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 739 |
||