بررسی نقش مناطق حائل گیاهی در کاهش میزان فرسایش و تولید رسوب با استفاده از مدل WEPP، مطالعه موردی: یک دامنه لسی زراعی در شهرک عرفان گرگان | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقاله 10، دوره 49، شماره 5، آذر و دی 1397، صفحه 1071-1082 اصل مقاله (1.07 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2018.241248.667753 | ||
| نویسندگان | ||
| علی جبله1؛ علی نجفی نژاد* 2؛ محسن حسینعلی زاده3؛ علی محمدیان بهبهانی3؛ علی گلکاریان4 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران | ||
| 2دانشیار گروه آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران | ||
| 3استادیار گروه مدیریت مناطق بیابانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران | ||
| 4استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| وجود اراضی کشاورزی حساس لسی در جنوب و غرب شهر گرگان، شخم در جهت شیب این دامنهها و عدم موفقیت در ترویج روشهای زراعی مبتنی بر شخم در راستای خطوط تراز سبب شده است که استفاده از اقدامات کنترلی جایگزین، مانند کشت نوارهای بافر حاشیه اراضی مورد توجه قرار گیرد. دامنه مورد مطالعه با مساحت 1/5 هکتار متشکل از 3 زمین کشاورزی متوالی و 4 منطقه بافر گیاهی دائمی شامل 3 نوار حدفاصل اراضی کشاورزی با متوسط ضخامت 7 متر و یک قطعه زمین آیش به طول 55 متر در پاییندست دامنه میباشد. در این تحقیق با استفاده از دادههای باراننگار ثبات و ایستگاه سینوپتیک هاشمآباد گرگان، فایل اقلیم مدل WEPP توسط برنامه BPCDG برای سال 2015 ساخته شد. همچنین بهمنظور افزایش دقت نقشه طبقات ارتفاعی دامنه، فایل شیب مدل نیز با استفاده از دوربینهای نقشهبرداری دیجیتالی با قدرت تفکیک 2/0 متر تهیه شد. برای واسنجی مدل WEPP از نتایج شبیهساز باران در سطح پلات استفاده شد. سپس مدل WEPP برای دو حالت با و بدون وجود نوارهای بافر فعلی دامنه اجرا شده و نتایج آن مورد ارزیابی قرار گرفت. مدل WEPP مقدار تلفات خاک و رسوب ویژه دامنه مورد مطالعه را در سناریوی با بافرهای دامنه به ترتیب 36/27 و 08/18 تن در هکتار در سال و در سناریوی بدون بافرهای دامنه، به ترتیب 11/37 و 28/35 تن در هکتار در سال برآورد کرد. همچنین مدل، ارتفاع رواناب دامنه در این دو سناریو را به ترتیب 66/32 و 54/40 میلیمتر برآورد کرد. نتایج نشان داد که مناطق بافری در دامنه مورد مطالعه، توانستهاند میزان فرسایش و رسوب را به ترتیب 75/9 و 20/17 تن در هکتار و ارتفاع رواناب دامنه را 88/7 میلیمتر در سال کاهش دهند؛ بنابراین مناطق بافر دامنه توانستهاند حجم قابل توجهی از رسوب (49 درصد) که در مناطق پاییندست دامنه باعث ایجاد خسارات چشمگیر میشوند را مهار کنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| لس؛ بافر گیاهی؛ گرگان؛ مدل دامنه WEPP؛ BPCDG | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,174 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 604 |
||