بررسی پایگاه ادبیِ فارسی نوِ آغازین (فارسیِ دری) در خوزستان | ||
| ادب فارسی | ||
| مقاله 10، دوره 6، شماره 2 - شماره پیاپی 18، 1395، صفحه 161-171 اصل مقاله (517.42 K) | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpl.2017.61921 | ||
| نویسنده | ||
| سیدمهدی دادرس* | ||
| دانش آموخته دکتری زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه علامه طباطبایی | ||
| چکیده | ||
| مقالة حاضر شواهد و اسنادی را بررسی میکند که پایگاه ادبی فارسی دری را در خوزستان قدیم، تا پیش از تکوین گونة ادبی معیار، یعنی تا پایان قرن ششم هجری قمری روشن میکند. این اسناد را میتوان به دو دسته تقسیم کرد: نخست، شعرای منسوببه خوزستان که در تذکرهها و تواریخ از آنان یاد شده و ابیاتی نیز به ایشان نسبت داده شده است؛ شامل ابوالعلاء شوشتری، دهقان خوزی، شعرای آلبنجیر و بختیاری اهوازی؛ دوم، آثار منثور نگاشتهشده در خوزستان، یعنی تفسیر ابوعلی جبائی و تفسیر امالکتاب. از شعرای نامبرده، بختیاری اهوازی به احتمال بسیار شخصیّتی مجعول است و از زندگی و آثار باقی نیز اطلاع چندانی نداریم؛ لذا قضاوت دربارة سهم ادبی ایشان در تاریخ ادب دری آسان نیست. در وجود یا محل نگارش آثار منثورِ مذکور نیز قطعیّتی وجود ندارد. نظر به این مقدمات، میتوان گفت که هرچند سهم ادبای خوزستان در شکلگیری فارسی معیار ادبی (در قرن هفتم هجری) در مقایسه با ادبای خراسان بسیار ناچیز است، بیتردید مردم خوزستان با ادبیّات دری آشنایی داشته و به نوبة خود سهمی در گسترش و حرکت آن بهسوی زبانی معیار ایفا کردهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فارسی نوِ آغازین؛ فارسی معیار ادبی؛ دَری؛ خوزستان؛ تاریخ ادبیّات | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,570 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,409 |
||