تغییرهای ساختار جمیعتی جمهوری اسلامی ایران: آسیب شناسی و ظرفیت سنجی مسائل امنیتی | ||
| پژوهشهای جغرافیای انسانی | ||
| مقاله 12، دوره 47، شماره 3، 1394، صفحه 557-575 اصل مقاله (1.17 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhgr.2015.51272 | ||
| نویسنده | ||
| افشین متقی* | ||
| استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه خوارزمی تهران | ||
| چکیده | ||
| عامل جمعیت با توجه به مختصات ملی، ویژگیهای اجتماعی و درجة تحولهای آن، در ارزیابی امنیت و قدرت سیاسی کشورها مؤثر است؛ بنابراین، در برنامهریزیهای کلان هر کشور، توجه به دادههای جمعیتی، اساس هر اقدامی (در مقیاسهای محلی، ملی، منطقهای و جهانی) است؛ برای مثال، وجود یا نبود توازن ساختار جمعیتی، بر مسائل آموزشی، رفاهی، خدماترسانی، بیکاری و بهطورکلی، موضوعهای امنیتی کشور در سطوح خرد و کلان تأثیر میگذارد. هدف این پژوهش، بررسی آسیبها و ظرفیتهای محیط امنیتی جمهوری اسلامی ایران با توجه به تغییرهای ساختاری جمعیت است تا از این رهگذر، با درک بهتر مسئلة جمعیت و تحولهای آن، از جمله موضوع کاهش یا افزایش جمعیت، توزیع جمعیت، تغییرهای هرم سنی جمعیت و... بتوان شناخت بیشتری از مسائل امنیتی بهدست آورد و به برنامهریزی دقیقتر در این زمینه پرداخت. پرسش بنیادی این پژوهش آن است که تغییرهای ساختاری جمعیت، چه تأثیری بر امنیت کشور در مقیاس ملی، منطقهای و بینالمللی میگذارد. برای بررسی این موضوع، از رهیافت نظری باری بوزان استفاده شد که چارچوبی نوین در بررسیهای امنیتی است و ابعاد مختلف سیاسی، نظامی، اقتصادی، زیستمحیطی و اجتماعی را ارزیابی میکند. نتایج نشان میدهد کشور درحال تجربة نظام جدید جمعیتشناختی است که ابعادی نظیر توزیع نابرابر جمعیت، مهاجرت، شهرنشینی سریع، انتقال ساختار سنی، سالخوردگی، تغییرهای خانواده، نابرابری جنسیتی، فقر و نابرابری، تخریب محیط زیست و... را بر امنیت ایران بههمراه دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| امنیت؛ ایران؛ جمعیت؛ مقیاس؛ نظریة بوزان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,134 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,828 |
||