شناسایی مؤلفه‌ها و ارائۀ چارچوب اخلاق دانشجویی ایرانیان: یک پژوهش سازاگرای نظریه برخاسته از داده‌ها | ||
| فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی | ||
| مقاله 8، دوره 17، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 137-163 اصل مقاله (1.01 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/japr.2026.382308.645011 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد خدایاری فرد* 1؛ کیوان صالحی2؛ مرجان حسنی راد1؛ محسن شکوهی یکتا3؛ باقر غباری بناب3؛ سعید اکبری زردخانه4؛ اعظم آصف نیا5 | ||
| 1گروه روان‌شناسی تربیتی و مشاوره، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2گروه روش‌ها و برنامه‌ریزی آموزشی و درسی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 3گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 4گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| 5گروه فلسفۀ تعلیم و تربیت، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف پژوهش حاضر، شناسایی مؤلفه‌های زیربنایی و ارائۀ چارچوبی مفهومی برای ارتقای اخلاق دانشجویان ایرانی در محیط‌های دانشگاهی بود. این مطالعه با استفاده از رویکرد کیفی و روش نظریه برخاسته از داده‌ها در سطح نظم‌دهی مفهومی انجام گرفت. برای گردآوری داده‌ها، از چند منبع شامل دو بخش اسنادی و میدانی استفاده شد. در بخش اول آموزه‌های قرآن کریم، نهج‌البلاغه و مرامنامه‌های اخلاق دانشجویی دانشگاه‌های معتبر جهان و روان‌شناسی مثبت به‌کار رفت و در بخش میدانی ادراک 67 دانشجوی دانشگاه‌های شهر تهران در سال 1402-1401 با مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته به روایت رویدادهای دربردارندۀ یک مسئلۀ اخلاقی استخراج شد. انتخاب دانشجویان با راهبرد نمونه‌گیری ملاکی انجام گرفت. اشباع داده‌ها در شصت‌وهفتمین مصاحبه به‌دست آمد. داده‌ها با نرم‌افزار MAXQDA-2018 و شیوۀ تحلیلی سازاگرایانه تحلیل شدند. کدهای استخراج‌شده در هردو بخش اسنادی و میدانی تلفیق و در یک چارچوب مفهومی اخلاق در قالب 16 کد فراگیر دسته‌بندی شدند که عبارت‌اند از: صداقت‌محوری، عدالت‌ورزی، خودآگاهی متعالی، امانت‌محوری، قدرشناسی، قانونمندی، احترام، مسئولیت‌پذیری، جرئت‌مندی، نقدورزی، خوش‌بینی، روحیۀ همکاری، مهربانی، بخشایشگری، ازخودگذشتگی، صبوری و مهربانی. در این چارچوب، مصداق‌های مربوط به هر کد اخلاقی در قالب چارچوب مفهومی سه‌وجهی اخلاق دانشجویی، در یکی از سه گروه اخلاق آموزشی، اخلاق پژوهشی و اخلاق عمومی قرار گرفتند. چارچوب مفهومی پیشنهادشده بستر مناسبی برای ارائۀ ابزارهای سنجش اخلاق دانشجویی و طراحی برنامه‌های مداخلاتی در جهت ارتقای اخلاق در میان دانشجویان ایرانی فراهم می‌سازد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| اخلاق آموزش؛ اخلاق پژوهش؛ اخلاق دانشجویی؛ اخلاق عمومی؛ مدل اخلاق. | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 243 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 87 |
||