ارزیابی یکپارچة کیفیت زیستگاه و مخاطرات محیطزیستی بهمنظور حفاظت از اکوسیستمهای طبیعی (مطالعة شهرستانهای ساوجبلاغ و چهارباغ، استان البرز) | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| دوره 78، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 629-647 اصل مقاله (1.32 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2025.404158.2849 | ||
| نویسندگان | ||
| معصومه جورئت1؛ کورس خوشبخت* 1؛ فاطمه آقامیر1؛ نغمه مبرقعی دینان2 | ||
| 1گروه اگرواکولوژی، پژوهشکدة علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| 2گروه برنامهریزی و طراحی محیطزیست، پژوهشکدة علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مدلسازی کیفیت زیستگاه و شناسایی مخاطرات پیش روی آنها بهمنظور شناسایی مناطق اولویتدار حفاظتی یک ابزار ضروری در دست مدیران جهت اجرای برنامههای حفاظتی است. برای این منظور، این مطالعه با استفاده از نرمافزارهای InVEST و GIS در 4 گام: 1) تهیة نقشههای پوشش زمین و کاربری اراضی، 2) مدلسازی کیفیت زیستگاه، 3) ارزیابی ریسک زیستگاه و 4) شناسایی مناطق اولویتدار حفاظتی در شهرستانهای ساوجبلاغ و چهارباغ (استان البرز) بین سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۴ پرداخته است. نتایج نشان داد محدودة مطالعاتی طی دو دهة گذشته بهشدت تحت تأثیر تغییر کاربری اراضی بهویژه تبدیل مرتع و اراضی زراعی به باغ-ویلا، مسکونی و صنعتی قرار گرفته است. نتایج مدلسازی نیز نشان داد که کیفیت زیستگاه و مخاطرات پیش روی آن بهترتیب 8/4 درصد کاهش و 37/5درصد افزایش داشته است. اولویتبندی حفاظتی نیز نشان داد در سال 1383، 0/4%، 53/5% و 46/1% و در سال 1403، 3/5%، 61/5% و 35% بهترتیب در اولویتهای اول، دوم و سوم حفاظتی قرار داشتند. نتایج نشاندهندة افزایش وسعت طبقات اولویت اول و دوم حفاظتی (11/1%) نسبت به 20 سال گذشته است. همچنین مشخص شد که 3498 هکتار از اراضی مرتعی و رود درههای بخش شمالی از کیفیت لازم جهت الحاق به مناطق حفاظتشدة فعلی را دارا است. این مطالعه ثابت میکند که تصمیمگیرندگان و برنامهریزان کاربری زمین میتوانند دادههای مکانی و ابزارهای مدلسازی را برای شناسایی مناطق دارای اولویت حفاظتی ترکیب کنند تا از برنامههای حفاظتی و توسعهای خود پشتیبانی کنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارزیابی ریسک؛ اولویتبندی حفاظتی؛ تغییر کاربری اراضی؛ کیفیت زیستگاه؛ InVEST | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 430 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 307 |
||