پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,124 |
| تعداد مقالات | 76,623 |
| تعداد مشاهده مقاله | 153,462,957 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,628,066 |
عروسکهای آیینی در فرهنگ عامه چهارمحال و بختیاری | ||
| پژوهش های ایران شناسی | ||
| دوره 15، شماره 3، آبان 1404، صفحه 44-68 اصل مقاله (1.1 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jis.2025.387022.1324 | ||
| نویسندگان | ||
| حمید رضایی* 1؛ ناهید جعفری دهکردی2 | ||
| 1دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران | ||
| 2استادیار گروه صنایع دستی دانشگاه شهرکرد دانشکده هنر و علوم انسانی شهرکرد ایران | ||
| چکیده | ||
| میراث معنوی استان چهارمحال و بختیاری شامل عروسکهای انسانریختی است که بهعنوان نمادهایی از باورها، آیینها و ادبیات شفاهی اقوام مختلف منطقه شناخته میشوند و فراتر از یک بازیچه، تجلیگر عقاید، نیازها و ارتباطات فرهنگی مردم این دیار هستند. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی، به بررسی ارتباط میان عروسکهای بومی و آیینهای بازتابیافته در آنها پرداخته است. دادهها از طریق مطالعات میدانی و اسنادی گردآوری شدهاند. نگارندگان با هدف "شناسایی آیینهای مرتبط عروسکهای بومی چهارمحال و بختیاری" به این پرسش پاسخ میدهند که "عروسکهای بومی چهارمحال و بختیاری، بهعنوان نمادهای فرهنگی، چه باورها و آیینهایی از مردم این منطقه را بازنمایی میکنند؟" یافتهها نشان میدهند که این نمونهها، فراتر از نقش یک ابزار بازیچه، تجلیگاه باورها، نیازها و ارتباطات فرهنگی مردم این منطقه هستند. این عروسکها، چه در آیینهای جمعی و چه در مناسک فردی، نقشی نمادین ایفا کرده و بهعنوان واسطهای برای ارتباط انسان با نیروهای طبیعی، معنوی و ماورایی عمل کردهاند. کارکردهای متنوع عروسکها، از طلب باران و برکت تا محافظت در برابر بلاها و تقویت امید، نشاندهنده جایگاه عمیق آنها در زندگی مردم است. این عروسکها نهتنها بازتابدهنده هویت فرهنگی و اعتقادات معنوی مردمان چهارمحال و بختیاری هستند، بلکه نشان از هماهنگی میان انسان و طبیعت و تلاشی برای حفظ تعادل در جهان اطراف دارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| چهارمحال و بختیاری؛ فرهنگ عامه؛ هنر سنتی؛ آیین؛ عروسک بومی | ||
| مراجع | ||
|
10-منابع
باجلان فرخی، محمدحسین. (1392). در قلمرو انسانشناسی اسطوره و آیین. تهران: نقد افکار.
بنیطالبی دهکردی، احمد. (1397). جشنها و آیینهای کهن ایران از آغاز تا امروز، اصفهان: انتشارات افسر.
بیضایی، بهرام. (1399). نمایش در ایران، تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان.
خوانساری، آقاجمال. (بیتا). عقاید النساء منسوب به آقاجمال خوانساری؛ در کتاب عقاید النساء و مرآت البلهاء. دو رساله انتقادی در فرهنگ توده. به کوشش محمود کتیرایی. تهران: کتابخانه طهوری.
جعفری دهکردی، ناهید و رضایی، حمید. (1404). از باروری تا نانآوری: نمادشناسی عروسکهای آیینی نخودی در فرهنگ فرخشهر. مجله مطالعات ایرانی. 24(47)، 49-67.
جعفری دهکردی، ناهید، طاهری، صدرالدین و ایزدی دهکردی، سیده مریم. (1400). گونهشناسی عروسکهای روانآسا در فرهنگهای ایرانی. فرهنگ و ادبیات عامه، 9(41 )، 138-182.
جعفری دهکردی، ناهید. (1403). مجموعه عروسک اقوام ایرانی، شهرکرد.
ذوالفقاری، حسن. (1395). باورهای عامیانه مردم ایران. تهران: چشمه.
رضی، هاشم. (1381). تاریخ رازآمیزی میترایی در شرق و غرب: پژوهشی در تاریخ آیین میترایی از آغاز تا عصر حاضر. تهران: بهجت.
شاملو، احمد. (1372). کتاب کوچه جامع لغات، اصطلاحات، تعبیرات، ضربالمثلهای فارسی، دفتر چهارم، با همکاری آیدا سرکیسیان، تهران: مازیار.
شمس، صادق. (1378). نگاهی به فرهنگ مردم کرمانشاهان. تهران: فکر نو.
طاهری، صدرالدین. (1393). ایزدبانوان در فرهنگ و اساطیر ایران و جهان. تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان.
عبدلی، علی. (1396). تاتها و تالشان. تهران: مولف با همکاری ققنوس.
عظیمپور، پوپک. (1389). فرهنگ عروسکها و نمایشهای عروسکی آیینی و سنتی ایران. تهران: انتشارات نمایش.
فریزر، رابرت. (1401). شاخه زرین: پژوهشی در جادو و دین. ترجمه کاظم فیروزند. تهران: آگاه.
مددی، حسین. (1386). نماد در فرهنگ بختیاری، اهواز: مهزیار.
کرسول، جان. (1398). پژوهش کیفی و طرح پژوهش انتخاب از پنج رویکرد روایتپژوهی. پدیدارشناسی. نظریه داده بنیاد. قوم نگاری. مطالعه موردی. ترجمه حسن داناییفرد و حسین کاظمی. تهران: انتشارات صفار.
ناصری، عبدالله. (1358). فرهنگ مردم بلوچ. جلد 1. تهران: پیوند.
هینلز، جان. (1400). شناخت اساطیر ایران، ترجمه ژاله آموزگار و احمد تفضلی، تهران: نشر چشمه.
یورکفسکی، هنریک. (1393). عملکرد فرهنگی تئاتر عروسکی. ترجمه زهره بهروزینیا. تهران: نشر قطره.
یونگ، کارل گوستاو. (1395). انسان و سمبلهایش، ترجمه محمود سلطانیه، تهران: جامی.
Alvarado, Denise. 2009. Voodoo Dolls in Magick and Ritual: New Orleans Mistic: CreateSpace Independent Publishing Platform.
Armitage, Natalie. 2015. "European and African Figural Ritual Magic: The Beginnings of the Voodoo Doll Myth". Ceri Houlbrook, Natalie Armitage (eds.). The Materiality of Magic: An Artifactual Investigation into Ritual Practices and Popular Beliefs. Oxford: Oxbow.
Azimpour Tabrizi, Poupak. 2021, "Dolls and Beyond Dolls: The Cultural Function of Dolls in Iranian Folk Beliefs". Puppetry International, 50,46-52.
Boehn, Max von. 1932. Dolls and Puppets, (trans. Josephine Nicoll). London: George G. Harrap and Company.
Desmaisons, Jean Jacques Pierre. 1908. Dictionnaire persan-français. Vol 1. Rome: Typographie polyglotte de la S.C. de propaganda.
Eilers. Wilhelm. 1979. Die Al, ein persisches Kindbettgespenst. Germani: Munchen.
Faraone Christopher A. 1991. The Agonistic Context of Early Greek Binding Spells. In: Magika Hiera, Ancient Greek Magic and Religion. New York: Oxford University Press.
Ganalanian, A. T. 1979. Armianskie Predaniia, Yerevan.
Grossman, Janet Burnett 2007. "Forever Young: An Investigation of Depictions of Children on Classical Attic Funerary Monuments". Hesperia Supplements. 41: 309-321.
Law, Jane Marie. 1997. Puppet of Nostalgia: The Life, Death, and Rebirth of the Japanese Awaji Ningyo Tradition. Princeton: Princeton University Press.
Lee, Molly. 2006. Not Just a Pretty Face: Dolls and Human Figurines in Alaska Native Cultures, University of Alaska Press Fairbanks: University of Alaska Press Fairbanks.
Reuber, Alexandra. 2011. "Voodoo Dolls, Charms, And Spells in The Classroom: Teaching, Screening, And Deconstructing the Misrepresentation of The African Religion". Contemporary Issues in Education Research. 4(8). 7–18.
Stutley, Margaret. 2001. Ancient Indian Magic and Folklore, An INterduction. New Delhi: Monsgiram Manoharlal Publishers Pvt Ltd.
Watts. James.W. 2011 "The Rhetoric of Sacrifice" Ritual and Metaphor: Sacrifice in the Bible. Atlanta, Ga: Society of Biblical Literature.
URL1:https://harvardartmuseums.org/collections/object/288045 (Retrived: 2022-06)
ایمانی، محمد. (1402). مصاحبه شخصی، بهمنماه، 25، چهارمحال و بختیاری: سامان.
بهرامی، کلثوم. (1399). مصاحبه شخصی، دیماه، 11، چهارمحال و بختیاری: باباحیدر.
تجویدی، نسرین. (1399). مصاحبه شخصی، اسفندماه، 11، چهارمحال و بختیاری: سامان.
خجسته بنی، ندا، (1399). مصاحبه شخصی، آبانماه، 5، چهارمحال و بختیاری، بن.
ریاحی، اسماعیل. (1400). مصاحبه شخصی، بهمنماه، 21، چهارمحال و بختیاری: فرخشهر.
زمانی، منیره. (1400). مصاحبه شخصی، تیرماه، 5، چهارمحال و بختیاری: سامان.
زمانی، منیره. (1400). مصاحبه شخصی، فروردینماه، 11، چهارمحال و بختیاری: سامان.
سلیمی بنی، خیرالنسا. (1399). مصاحبه شخصی، بهمنماه، 20، چهارمحال و بختیاری، بن.
شمایی قهفرخی، محمدعلی. (1399). مصاحبه شخصی، بهمنماه، 10، چهارمحال و بختیاری: فرخشهر.
صابری، مریم. (1402). مصاحبه شخصی، آبانماه، 15، چهارمحال و بختیاری: باباحیدر.
عارفیان، امیرهوشنگ. (1401). مصاحبه شخصی، مرداد ماه، 20، خوزستان: اندیمشک.
قاسمی، خورشید. (1400). مصاحبه شخصی، فروردینماه، 13، چهارمحال و بختیاری: پیربلوط.
قربانی، مهین. (1399). مصاحبه شخصی، دیماه، 5، چهارمحال و بختیاری: شهرکرد.
کریمی، دلبر. (1400). مصاحبه شخصی، مردادماه، 27، چهارمحال و بختیاری: لردگان.
لطفی، ماهبناز. (1400). مصاحبه شخصی، اردیبهشتماه، 27، چهارمحال و بختیاری: گلسفید.
محمدی، کبری. (1400). مصاحبه شخصی، اردیبهشتماه، 4، چهارمحال و بختیاری: دهچشمه.
مرادپور، منور، (1403). مصاحبه شخصی، آذرماه، 9، چهارمحال و بختیاری: شکرآباد.
هاشمی، سیده فاطمه. (1399). مصاحبه شخصی، دیماه، 11، چهارمحال و بختیاری: باباحیدر | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 810 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 125 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب