واکاوی الگوهای ذهنی طبیعت و وطن در تجربۀ شعری جاسم صحیح با تکیه بر رویکرد نشانه شناسی مایکل ریفاتر (مورد مطالعه: قصیدۀ «بحیرة القصیدة.. قمر القارئ» و «الوطن بأبجدیة ثانیة») | ||
| ادب عربی | ||
| دوره 17، شماره 1 - شماره پیاپی 43، زمستان 1403، صفحه 131-154 اصل مقاله (1.46 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jalit.2024.379666.612849 | ||
| نویسندگان | ||
| عزت ملاابراهیمی* ؛ سعید پروانه | ||
| گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| نظریۀ ریفاتر از مهمترین روشهای نقدی نوین به شمار میرود که به دنبال واضحتر کردن مفاهیم آثار ادبی و به خصوص شعر معاصر است و سعی در کشف مفاهیم رمزآلود ادبی و انتقال آنها به خوانندگان این آثار دارد. این نظریه بر پایۀ دو نوع خوانش شکل گرفته است؛ خوانش اول خوانش اکتشافی و خوانش دوم خوانش پسکنشانه است که به دنبال جداسازی مفاهیم اساسی متن در راستای پی بردن به پایهایترین مفهوم آن به کار گرفته میشود. نگارندگان این پژوهش دو قصیده از جاسم الصحیح به نامهای بحیرة القصیدة... قمر القارئ و الوطن بأبجدیة ثانیة را که به نوعی معرّف احوالات و شیوۀ شاعر است، با کاربست الگوی نشانهشناسی ریفاتر و به روشی توصیفی-تحلیلی، مورد تحلیل و بررسی قرار دادهاند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که شاعر در سرودن اشعار ملّی و وطندوستانه از طبیعت و موجودات زندۀ آن بسیار وام گرفته و با آنها همذاتپنداری کرده است تا بسیاری از مفاهیم عالی شاعرانه را به مخاطبان خود منتقل گرداند. اگرچه بیشتر مفاهیم شعری او برای خوانندگان قابل کشف است؛ ولی دریافت کامل آنها به خود خواننده و شیوۀ تحلیلگری او بستگی دارد که بهکارگیری روش نقدی ریفاتر کمک قابل توجهی به فهم شعر او میکند. بهرغم اینکه شاعر بخشی از وجود و تاریخ خود را در سایهسار ابیاتش پنهان کرده است، اما شعر او در گذر زمان همگام با طبیعت به پیش میرود و در چشم مخاطبان پویا و پرتپش مینماید | ||
| کلیدواژهها | ||
| نشانهشناسی؛ نظریۀ ریفاتر؛ جاسم الصحیح؛ طبیعت؛ وطن | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 494 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 412 |
||