تعیین حدود بحرانی ویژگیهای مؤثر بر کیفیت خاک شالیزار در لندفرمهای مختلف (مطالعه موردی: لنگرود، استان گیلان) | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 55، شماره 10، دی 1403، صفحه 1679-1699 اصل مقاله (2.17 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2024.377878.669731 | ||
| نویسندگان | ||
| نفیسه یغمائیان مهابادی* 1؛ سیده فاطمه نبوی1؛ حسن رمضانپور1؛ محمدباقر فرهنگی1؛ شهرام محمود سلطانی2 | ||
| 1گروه علوم خاک، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران | ||
| 2بخش خاک و آب. موسسه تحقیقات برنج کشور. رشت. ایران | ||
| چکیده | ||
| ارزیابی کیفیت خاک و شناسایی شاخصهای کلیدی با حدود بحرانی آنها برای حفظ عملکرد طبیعی خاک و بهرهوری محصولات بهویژه برنج، بسیار مهم است. هدف از این پژوهش تعیین حداقل ویژگیهای مؤثر بر کیفیت خاک (MDS) بر اساس ویژگیهای لندفرمها و تعیین حدود بحرانی آنها بر اساس عملکرد برنج در شهرستان لنگرود استان گیلان میباشد. به این منظور 80 نمونه خاک مرکب از سه لندفرم کوهستان، دشت آبرفتی و اراضی ساحلی از عمق صفر تا 30 سانتیمتر جمعآوری شد و در مجموع 17 ویژگی فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک اندازهگیری شد. ویژگیهای MDS در هر لندفرم با استفاده از دادههای کمکی استخراجشده از مدل رقومی ارتفاع (DEM) و مقادیر ارزش نرم ویژگیهای خاک به دست آمد. در نهایت شاخص کیفیت تجمعی (IQI) برای هر لندفرم محاسبه شد. نتایج نشان داد که درصد رس، کربن آلی، پتاسیم قابلاستفاده، تنفس میکروبی خاک و فسفاتاز ویژگیهای مؤثر بر کیفیت خاک و عملکرد محصول در هر سه لندفرم میباشند. همچنین پتاسیم قابلاستفاده در هر سه لندفرم اراضی ساحلی (87/0=R2)، دشت آبرفتی (85/0=R2) و کوهستان (90/0=R2) بالاترین همبستگی با عملکرد برنج را نشان داد. حد پایین و بالای شاخص کیفیت خاک در اراضی ساحلی به ترتیب 39/0 و 65/0، در دشت آبرفتی 56/0 و 76/0 و در کوهستان 41/0 و 73/0 برای رسیدن به 40 و 80 درصد عملکرد نسبی بدست آمد. بیشترین همبستگی بین شاخص کیفیت خاک و عملکرد نسبی (87/0=R2) برای شالیزارهای کوهستان به دست آمد. پهنهبندیها نشان داد که شالیزارهای کم بازده در مناطق ساحلی قرار داشته و از کمترین میانگین شاخص کیفیت خاک برخوردار هستند که به دلیل بافت سبکتر خاک و مجاورت با دریای خزر است. در مقابل شالیزارهای کوهستان با بیشترین میانگین شاخص کیفیت خاک، از بیشترین مقدار عملکرد محصول برخوردار هستند. بنابراین تعیین حدود بحرانی ویژگیهای مؤثر بر کیفیت خاک به عنوان تابعی از عملکرد برنج، در بهبود شیوههای مدیریتی و بهرهوری پایدار اراضی شالیزاری کاربرد دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارزش نرم؛ حدود بحرانی؛ عملکرد نسبی؛ ویژگیهای زمین | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 966 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 596 |
||