1استادیار، گروه حقوق، دانشکدة علوم انسانی، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران
2دانشجوی دکتری حقوق تجارت و سرمایهگذاری بینالمللی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
چکیده
پذیرش قابلیت به کارگیری شرط ملتهای کامله الوداد در خصوص شیوه های حل اختلاف توسط داوران پروندة مافزینی، بحث های حقوقی دامنه داری به دنبال داشت که این خود، به صدور آرای متعارض توسط مراجع داوری منجر شد. گزارش سال 2015 کمیسیون حقوق بین الملل در خصوص شرط مذکور، بیانگر تلاش همه جانبة این نهاد برای به نظم کشیدن ضوابط حاکم بر آن از طریق واکاوی جامع تفاسیر حقوقی صورت گرفته توسط مراجع داوری است. این نوشتار در پی آن است که با بررسی و تحلیل دو رأی اخیرالصدور ایکسید به این پرسش پاسخ دهد که گزارش کمیسیون تا چه اندازه در رفع اختلاف نظرهای حقوقی و جلوگیری از صدور آرای متعارض در این مرجع اثرگذار بوده است. تحقیق حاضر به روش توصیفی- تحلیلی و مطالعة اسناد و آرای بین المللی تدوین شده است. بررسی موضوع با این دیدگاه آغاز شد که گزارش کمیسیون با توجه به جایگاه این نهاد و نیز مطالعة گستردة صورت گرفته، توانسته مراجع داوری را به اتفاق نظر در خصوص موضوعات اصلی مورد اختلاف ترغیب کند. درحالی که یافته ها نشان داد داوران مراجع حل اختلاف همچنان بر اساس تفاسیر شخصی از موارد مذکور مبادرت به اتخاذ تصمیم میکنند و اختلاف نظرها و صدور آرای متعارض به صورت چشم گیری همچنان ادامه دارد.
Wang, A. (2022). The Interpretation and Application of the Most-Favored-Nation Clause in Investment Arbitration. World Trade Institute Advanced Studies, 12.
B) Article
Gaillard, E. (2005). Establishing Jurisdiction through a Most-Favored-Nation Clause. 233(105).
C) Dissertation
Patrik Nils, J. (2011). Most Favoured Nation Treatment Application in International Investment Arbitration. Master's Thesis, University of Oslo.
D) Cases
Ambatielios Claim (Greece v. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland). 6 March 1956.
Case concerning rights of nationals of the United States of America in Morocco (France v. United States of America), Judgment of August 27th, 1952.
Fishers Jurisdiction Case (Spain v. Canada) Jurisdiction of Court. 4 December 1998.
AsiaPhos Limited and Norwest Chemicals Pte Limited v. People’s Republic of China. Case No: ADM/21/1.16 February 2023.
Emilio Agustin Maffezini v. Kingdom of Spain, Decision of the Tribunal on Objections to Jurisdiction. Case No: ARB 97/7. 25 January 2000.
Impregilo S.p.A. v Argentine Republic (i).Concurring and Dissenting Opinion of Professor Brigitte Stern. Case No. ARB/07/17. 21 June 2011.
Plama Consortium Limited v. Republic of Bulgaria, Decision on Jurisdiction. Case No. ARB/03/24. 8 February 2005.
Salini Costruttori S.p.A. and Italstrade S.p.A. v. Kingdom of Morocco, Case No. ARB/00/4. 31 july 2001
UP (formerly Le Chèque Déjeuner) and C.D Holding Internationale v. Hungary. Case No. ARB/13/35. 3 March 2016
E) Documents:
ILC (1978). Draft Articles on Most-Favoured-Nation Clauses.
ILC (2015).Most-Favoured-Nation clause Final Report of the Study Group on the Most-Favoured-Nation clause.
UNCTAD (2010). Series on Issues in International Investment Agreements II- Most-Favoured-Nation Treatment
