ارزیابی پتانسیل برداشت پایدار از آب زیرزمینی دشت تبریز جهت مصارف آبیاری با تأکید بر صیانت از منابع آب | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 55، شماره 9، آذر 1403، صفحه 1565-1583 اصل مقاله (2.36 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2024.373731.669676 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا دلیر حسن نیا* 1؛ سحر کامرانی2؛ سعید صمدیان فرد3؛ فاطمه میکائیلی4 | ||
| 1گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| 2گروه مهندسی آب- دانشکده کشاورزی- دانشگاه تبریز- تبریز- ایران | ||
| 3دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. | ||
| 4دانشجوی دکترا، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدار تخلیه آب زیرزمینی توسط چاهها و قناتهای شناسایی شده در دشت تبریز 134میلیون مترمکعب در سال است. با توجه به هیدروگراف رسم شده برای دشت تبریز تراز سطح آب زیرزمینی برای 16 سال آماری (1400-1384)، 394/1متر و در سال آبی (1400-1399)، 088/0متر افت داشته است. نتایج محاسبه بیلان آبی منطقه نشان داد که دشت در وضعیت عدم تعادل بیلان است و کسری مخزن 74/22 میلیون مترمکعب برآورد شد. نتایج مطالعات انجامشده نشان میدهد که یکی از عوامل مهم کمبود آب، روی آوردن به کشتهایی با نیاز آبی زیاد است. برای رسیدن به حد برداشت پایدار هفت سناریو بر روی الگوی کشت حاکم در منطقه اعمال گردید که از بین آنها چهار سناریو 1) تأمین 80 درصد نیاز آبی محصولات به جای تأمین نیاز آبی کامل، 2) تأمین نیاز آبی کامل همزمان با کاهش 20 درصد سطح زیر کشت محصولات، 3) تأمین 90 درصد نیاز آبی محصولات همزمان با کاهش 10 درصد سطح زیر کشت آنها، 4) محصول پیاز از الگوی کشت به خاطر نیاز آبی بالا حذف و کاهش 10 درصد سطح زیر کشت یونجه و در مقابل افزایش 10 درصد سطح زیر کشت نخود و سبزیجات مورد قبول واقع شدند که تقریباً تناسب زیادی با مقدار حد برداشت پایدار دارند. نتایج نشان داد که مهمترین راهکار جهت بهرهبرداری بهینه از آب، مدیریت در مصرف آب است و در بخش کشاورزی تغییر الگوی کشت بر اساس تغییر در سطح زیر کشت و تأمین نیاز آبی محصولات راهکار مناسبی برای اصلاح الگوی مصرف آب میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آب زیرزمینی؛ الگوی کشت؛ بیلان؛ حجم ذخیره آبخوان؛ حد پایدار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 965 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 491 |
||