| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,119 |
| تعداد مقالات | 76,513 |
| تعداد مشاهده مقاله | 152,928,219 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,077,152 |
نگرش انتقادی یحیی بن حمزه علوی به «گستره معنایی کنایه» و «استحاله اجتماع نقیضین» در تعریف کنایه ابنأثیر | ||
| ادب عربی | ||
| دوره 17، شماره 3 - شماره پیاپی 45، شهریور 1404، صفحه 139-156 اصل مقاله (618.75 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jalit.2024.378977.612847 | ||
| نویسنده | ||
| الهام بابلی بهمه* | ||
| دانشآموخته دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| از آنجاکه گفتمان حاکم بر متون کلاسیک عربی بر اختلاف آراء فراوان میان نظریه پردازان دلالت دارد، دانش بلاغت به عنوان یکی از متون فصیحِ کلاسیک، از این تفاوت در دیدگاه ها مصون نبوده است. ریشه این نوعْ نگرش های چندگانه به مقوله های ادبی - بلاغی را می توان در رعایت نکردن قواعد خوانش از طرف متفکران دید. در این میان، فن کنایه ابزار مناسبی بوده تا بعضی از نظریه پردازان تئوری های خود را براساس برداشت های نادرست بیان کنند. حمزه علوی (۷۴۹ هـ)، در کتاب بلاغیِ «الطراز؛ المتضمن لأسرار البلاغة وعلوم حقائق الإعجاز» براساس قرائتی که از آراء بلاغی پیشینیان دارد، با ارائه استدلال های گوناگونِ، با چالش سازی پیرامون «معنی» و میزان «حد گستره معنایی» کنایه، سعی بر بی اعتباری دیدگاه های آنان نسبت به این مقوله را دارد. ابن أثیر (۶۳۷ هـ) یکی از متفکرانی بوده که نوع نگرش وی به فن کنایه، محل بحث اختلافی علوی بوده است. در پرتو میزان تأثیر نوع نگرش بلاغت پژوهان به «ماهیت کنایه»، پژوهش پیشرو می کوشد با رویکرد کیفی و روش استقرائی به تبیین قلمرو معنایی کنایه با ضرورت اختلاف دیدگاه های دو متفکر مورد بحث بپردازد. از یافته های پژوهش آن است که علوی خوانشی براساس عینیتِ آراء ابنأثیر نداشته است. از نظر وی تعریف کنایه ابنأثیر، به «استحاله اجتماع نقیضین» منتهی می شود. از طرفی، باور علوی بر این مبنا که ابن أثیر با مقید کردن کنایه، تشبیه و استعاره را وارد گستره معنایی آن، کرده نقض می شود. وی با تفکیک در گونه های مجاز، معنای حقیقی و مجازی را در استعاره، دو وضع جداگانه می داند که در این صورت، ملزم به پذیرش عدم نقل معنا می شود؛ اما در کنایه با پذیرش نقل معنا، مفهوم حقیقی و مجازی را دو معنای مختلف برای واژه می داند، و خوانشی خلاف ماهیت مفاهیم مجازی در پیش می گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| علوی؛ ابنأثیر؛ کنایه؛ معنی؛ گستره معنایی؛ نقل معنا. | ||
| مراجع | ||
|
ابن الأثیر، أبو الفتح ضیاء الدین (۱۹۳۹)، المثل السّائر فی أدب الکاتب والشاعر، تحقیق: محمد محیی الدین عبدالحمید، الجزء الثانی، مصر، مطعبة البابی الحلبی وأولاده.
الجرجانی، عبد القاهر (1992)، دلائل الإعجاز، تعلیق: محمود محمد شاکر، القاهرة، مکتبه الخانجی.
الخطیب القزوینی، جلالالدین (۲۰۰۳)، الإیضاح فی العلوم البلاغة: المعانیِ، والبیان، والبدیع، تعلیق: إبراهیم شمسالدین، لبنان، دارالکتب العلمیة.
الرازی، فخر الدین (۲۰۰۴)، نهایة الإیجاز فی درایة الإعجاز، تحقیق: نصرالله حاجی مفتی اوغلی، بیروت، دار صادر.
رضایی هفتادر، غلامعباس (۱۳۹۴)، «بررسی کنایه در تفسیر کشاف زمخشری»، فصلنامه ادب عربی دانشگاه تهران، دوره ۷، شماره ۲، ۷۱ – ۸۸. https://doi.org/10.22059/jalit.2016.58100
زایدی، عائشة؛ مرابط، زهیة (۲۰۱۶)، «الشاهد البلاغی فی کتاب الإیجاز لیحیی بن حمزة العلوی»، مجلة تاریخ العلوم بجامعة الجلفة»، المجلد الثانی، العدد الرابع، ۷۶ – ۸۴.
عبدالقاهر، الجرجانی (۱۹۹۱)، أسرار البلاغة، تحقیق: محمود محمد شاکر، مصر، مطعبة المدنی.
العلوی، یحیی ین حمزة (۱۹۱۴)، الطراز: المتضمن لأسرار البلاغة وعلوم حقائق الأعجاز، الجزء الأول، مصر، مطبعة المقتطف.
فخرالدین فلیح، مناهل (۱۹۹۴)، «الدرس البلاغی عند العلوی فی الطراز»، مجلة أداب الرافدین لکلیة الأداب بجامعة الموصل، المجلد ۲۴، العدد ۲۶، ۱۷۱ – ۲۰۴. DOI: 10.33899/radab.1994.165817
فراج، عبدالحمید (۱۹۹۷)، من مباحث البلاغة والنقد بین ابن الأثیر والعلوی، القاهرة، مکتبه وهبة.
محمد محمود البخیتاوی، عماد (۱۹۷۱)، مناهج البحث البلاغی عند العرب: دراسة فی الأسس المعرفیة، لبنان، دار الکتب العلمیة. Al-Alawi, Y. (1914). Al-Taraz: Al-Mutazamin al-asrar Al-Balagha wa ‘ulum haghaigh al-ijaz, 1st V., Egypt: Al-Muqtataf, [In Arabic]. Al-Jurjani, A. (1991). Asrar al-Balagha, description by M. M. Shakir. Egypt: Mat’abata al-Madani, [In Arabic]. Al-Jurjani, A. (1992). Dalail al-Ijaz, edited by M. M. Shakir. Cairo: Maktaba al-Khanji, [In Arabic]. Al-Khatib al-Qazwini, J. (2003). Al-Izah fi Al-Ulum al-Balagha: Al-Ma'ani, Wa Al-lbayan, wa Al-Badi’, edited by I. Shams-al-Din. Lebanon: Dar al-Kitab al-Elmiya, [In Arabic]. Al-Razi, F. (2004). Nahayat Al-Ijaz fi Al-Dirayat al-Eijaz, description by N. Haji Mufti Oghli. Beirut: Dar Sadir, [In Arabic]. Fakhr al-Din Falih, M. (1994). "Al-Dars al-Balaghi ‘ind Al-Alawi fi al-Taraz", Adab al-Rafidin Magazine of Faculty Literature in University of Muwasil, 24(26), 171-204. DOI: 10.33899/radab.1994.165817, [In Arabic]. Faraj, A. (1997). Min Mabahith Al-Balagha wa Al-Naghd Bayna Ibn al-Athir wa Al-Alavi. Cairo: MaktabataWahba, [In Arabic]. Ibn al-Athir, A. (1939). Al-Mathal Al-Sa’ir fi Adab al-Katib wa Al-shair, description by M. Abdul Hamid, 2nd V., Egypt: Mataaba al-Babi al-Halabi wa awladuhu, [In Arabic]. Muhammad Mahmoud Al-Bakhitawi, E. (1971). Manahij Al-Bahth Al-Balaghi ‘ind Al-Arab: Dirasat fi Al-Asis Al-Ma’rifiya. Lebanon: Dar al-Kitab al-Elmiya. Rezaei Haftador, GH. (2015). "Investigation of allusion in the interpretation of Keshaf Zamakhshari", Journal of ADAB-E-ARABI, 7 (2), 71 -88. https://doi.org/10.22059/jalit.2016.58100, [In Persian]. Zaidi, A., Murabat, Z. (2016), "Al-Shaheed al-Balaghi fi Kitab al-Ijaz Li-Yahya bin Hamza al-Alawi", Tarikh Al-Ulum Magazine of the University of Djelfa, 2(4), 76-84, [In Arabic]. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 592 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 54 |
||