ارزیابی خطر سیل و عوامل مؤثر بر آن در حوضه آبخیز زهر-جراحی در جنوب غرب ایران با استفاده از روش سلسلهمراتبی فازی | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| دوره 56، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 51-69 اصل مقاله (1.75 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2024.376692.1007829 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا ذاکری نژاد* ؛ کمال عیاش | ||
| گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| با توجه به وقوع سیلابهای خسارت زا در اکثر حوضههای آبخیز کشور، ضرورت ایجاد سامانههای پیشبینی و پهنهبندی در این حوضهها بیش از پیش موردتوجه قرارگرفته است. در این پژوهش، خطر سیلخیزی در حوضه آبریز زهره ـ جراحی با استفاده از روش سلسلهمراتبی فازی (FAHP) و در بازه زمانی ۱۳۸۶-۱۳۹۸ موردبررسی قرارگرفته است. در پهنهبندی سیلاب در این حوضه از شاخصهای کاربری اراضی، شاخص اختلاف نرمال شده پوشش گیاهی (NDVI)، زمینشناسی، بارندگی، منحنی رواناب، شاخص قدرت جریان، تراکم زهکشی، فاصله از رودخانه، نوع شکل زمین، انحنای طولی شیب، ارتفاع و شیب استفادهشده است. پس از مراحل مختلف اجرای روش فازی هر یک از لایهها با توجه به نوع روابط آنها با پدیده سیلخیزی و بر اساس توابع تعیینشده مقدار عضویت آنها مشخص گردید. پهنهبندی پتانسیل خطر سیلاب در حوضه موردمطالعه بر اساس وزنها و ارزشهای نهایی هر یک از متغیرها انجام گرفت. نتایج این پژوهش، نشان داد، که گامای ۹/۰ نسبت به سایر عملگرهای همپوشانی فازی (گامای 5/، 7/0، AND و OR) در منطقه شباهت بیشتری را با واقعیت دارد. نتایج این تحقیق نشان داد، که متغیرهای شاخص قدرت جریان، NDVI، بارندگی و زمینشناسی بیشترین تأثیر را بر پتانسیل سیلخیزی در زیر حوضههای منطقه موردمطالعه دارند. با توجه به نتایج بهدستآمده، حدود ۸۶/۶ درصد از مساحت منطقه در کلاس بسیار پرخطر قرار دارند که، عمدتاً در ارتفاعات بلند کوهستانی شرق و جنوب حوضه قرار دارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سیلاب؛ سیلخیزی؛ روش سلسلهمراتبی فازی؛ حوضه آبخیز زهره – جراحی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 857 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 625 |
||