ارزیابی و مقایسه نمایههای مختلف خشکسالی هواشناسی و تعیین نمایه مناسب در استان فارس | ||
| به زراعی کشاورزی | ||
| مقاله 8، دوره 26، شماره 3، پاییز 1403، صفحه 605-620 اصل مقاله (1.82 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jci.2024.334031.2693 | ||
| نویسندگان | ||
| منا مسعودی1؛ مسعود گودرزی* 2؛ ابوالفضل معینی1؛ بهارک معتمدوزیری3 | ||
| 1گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. | ||
| 2گروه خشکسالی و تغییر اقلیم، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. | ||
| 3گروه جنگل، مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: خشکسالی یکی از پدیدههای اقلیمی است که در پهنه وسیعی از کشور ایران از جمله استان فارس به اشکال متفاوت هواشناسی، هیدرولوژیکی، کشاورزی و اقتصادی- اجتماعی قابل مشاهده است. برای بیان کمّی این پدیده و پایش آن نیاز به استفاده از نمایههای خشکسالی میباشد. روش پژوهش: بهمنظور ارزیابی نمایههای مختلف خشکسالی در استان فارس از اطلاعات دما، تبخیر و بارش 113 ایستگاه هواشناسی در داخل و مجاور استان در یک دوره آماری 51 ساله (95-1345) و همچنین نُه نمایه خشکسالی شامل SPEI، SIAP، DI، SPI، PN، MCZI، CZI، RDI و ZSI استفاده شد. پس از اطمینان از تصادفیبودن، همگنبودن و نرمالبودن دادهها، بهمنظور انتخاب بهترین نمایه خشکسالی از سه روش ارزیابی کمینه مقدار بارش، توزیع نرمال و همبستگی متقابل استفاده شد. یافتهها: نمایه SPEI دارای کمترین میزان اختلاف طبقات مختلف خشکسالی نسبت به سایر نمایهها براساس روش توزیع نرمال است. براساس روش همبستگی متقابل نمایه ZSI دارای بیشترین همبستگی و مشابهت با نمایه SPI میباشد. همچنین روش کمینه مقدار بارش نشان داد که کلیه نمایهها در سالهای کمینه بارش، طبقات خشکسالی خیلی شدید و شدید را نشان میدهند و لذا این روش نمیتواند معیاری برای انتخاب نمایه مناسب خشکسالی باشد. نتیجهگیری: در شش سال از 30 سال موردبررسی، اکثراً خشکسالی شدید فراگیر در استان رخ داده است که بهترتیب شامل سالهای 63-1362، 68-1367، 73-1372، 79-1378، 87-1386 و 88-1387 میباشد. بررسی نتایج نمایهها برای تعداد 10 ایستگاه نمونه در سطح استان نشان داد دو نمایه SIAP و RAI نتایج همسانی را دارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استان فارس؛ نمایههای خشکسالی؛ بارش؛ همبستگی متقابل؛ SPI | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 568 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 394 |
||