آیکونولوژی «دست دلبر» در گل و مرغ ایرانی | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی | ||
| مقاله 8، دوره 29، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 103-120 اصل مقاله (4 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfava.2024.379760.667310 | ||
| نویسنده | ||
| محمد سواری* | ||
| کارشناس ارشد صنایع دستی، گروه صنایع دستی، دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در نقاشی دوره قاجار دستی شاخه گلی را گرفته است که آن را «دست دلبر» میخوانند. این دست چکیدهای از یک الگوی بزرگتر بود که این پژوهش در قالب سه فرضیه آن را مطرح میکند، نخست الگو دودلداده که عاشق گلی را به معشوق میدهد، دوم گلی در دست فرشته که الگویی مسیحی در نقاشی ایرانی داشت و سوم پیشکش که گویی شاهزادهای شاخه گلی را به شخصی نامرئی میدهد. این پژوهش با طرح این فرضیه به دنبال اثبات آن خواهد بود که آیا میتوان نقش دست دلبر را به عنوان الگوی پیشکش در نظر گرفت؟ هدف از این پژوهش تبیین استحاله کهن الگوی برسم یا قربانی گیاهی به منزله تشرف است. پس سوال این پژوهش به طور مشخص این است که از نقاشی دست دلبر چه معنایی را میتوان استنباط کرد؟ پس از مطالعه نقاشی دست دلبر به شیوه توصیفی-تحلیلی و گردآوری مطالب در اسناد کتابخانهای با روش آیکونولوژی به طبقه بندی و استحاله نقش در از دوره قاجار تا دوره پیش از اسلام پرداخته و معانی استخراج گردید که بیانگر درهم تنیدگی مفهوم «مهر» میباشد. مهر در پیش از اسلام با پیشکش یا قربانی کردن گیاهان معطر همراه بود و آن مراسم را برسمن می گفتند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گل و مرغ؛ دست دلبر؛ دو دلداده؛ برسم؛ مهر؛ میترا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,631 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 8,532 |
||