میز خدمت الکترونیک
دوره ویراستاری

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات127
تعداد شماره‌ها7,134
تعداد مقالات76,792
تعداد مشاهده مقاله154,034,441
تعداد دریافت فایل اصل مقاله116,044,706
زلیکانی, سجاد, اندرودی, الهام, شهبازی, اسمر. (1404). فرهنگ زیست برآمده از رسم آیینی؛ نمونۀ پژوهش: تعزیۀ روز یازدهم محرّم روستای تَلاوُک، استان مازندران. , 15(2), 29-50. doi: 10.22059/jis.2024.370438.1253
سجاد زلیکانی; الهام اندرودی; اسمر شهبازی. "فرهنگ زیست برآمده از رسم آیینی؛ نمونۀ پژوهش: تعزیۀ روز یازدهم محرّم روستای تَلاوُک، استان مازندران". , 15, 2, 1404, 29-50. doi: 10.22059/jis.2024.370438.1253
زلیکانی, سجاد, اندرودی, الهام, شهبازی, اسمر. (1404). 'فرهنگ زیست برآمده از رسم آیینی؛ نمونۀ پژوهش: تعزیۀ روز یازدهم محرّم روستای تَلاوُک، استان مازندران', , 15(2), pp. 29-50. doi: 10.22059/jis.2024.370438.1253
زلیکانی, سجاد, اندرودی, الهام, شهبازی, اسمر. فرهنگ زیست برآمده از رسم آیینی؛ نمونۀ پژوهش: تعزیۀ روز یازدهم محرّم روستای تَلاوُک، استان مازندران. , 1404; 15(2): 29-50. doi: 10.22059/jis.2024.370438.1253

فرهنگ زیست برآمده از رسم آیینی؛ نمونۀ پژوهش: تعزیۀ روز یازدهم محرّم روستای تَلاوُک، استان مازندران

پژوهش های ایران شناسی
مقاله 2، دوره 15، شماره 2، شهریور 1404، صفحه 29-50    اصل مقاله (924.1 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jis.2024.370438.1253
نویسندگان
سجاد زلیکانی* 1؛ الهام اندرودی2؛ اسمر شهبازی3
1کارشناسی ارشد، گروه مطالعات معماری ایران، دانشکدۀ معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2دانشیار، گروه مطالعات معماری ایران، دانشکدۀ معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3کارشناسی ارشد، گروه ایران‌شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
تعزیه (شبیه‌خوانی) که با باورهای آیینی پیوند دارد، در پیکربندی و سمت‌وسو دادن به فرهنگ زیست مردم اثرگذار است. ازاین‌رو، تعزیۀ امام‌حسین(ع) روستای تلاوک به‌عنوان نمونۀ پژوهش برگزیده شد. این روستا یکی از روستاهای استان مازندران در بخش دودانگۀ شهرستان ساری است که از دوران قاجار تاکنون، پیوسته در روز یازدهم محرم تعزیه برگزار می‌کند. پرسش پژوهش این است که آیا تعزیۀ روستای تلاوک، ساختاری فرهنگی پدید آورده است؟ و اگر چنین است، چه نمودها و نشانه‌هایی دارد؟ رویکرد پژوهش کیفی است و داده‌ها از روش بررسی میدانی، زندگی در روستا، ارزیابی تعزیه و رویدادهای هم‌پیوند با آن و نیز گفت‌وگو با دانایان و کهنسالان در دو دهه گردآوری شده‌اند. انگیزۀ پژوهش، بررسی و ارزیابی پیوند میان تعزیه و مردمان است. برآیند پژوهش نشان می‌دهد تعزیه در روستای تلاوک، هم فرهنگ زیست ناملموس (باور و رفتار گروهی مردم) پدید آورده است و هم فرهنگ زیست ملموس (بافت کالبدی روستا). یافته‌های پژوهش نمایان کرده‌اند که با برگزاری تعزیۀ امام‌حسین(ع)، شیفتگی به حسین‌بن‌علی(ع) و کارزار کربلا گسترده‌تر شده و رفتارها و باورهایی در راستا با آن پدید آمده‌اند. این شیفتگی و باورمندی با پیوستگی و ماندگاری تعزیۀ امام‌حسین(ع) در روستای تلاوک هم‌راستاست.
کلیدواژه‌ها
تعزیه؛ شبیه‌خوانی؛ رسم آیینی؛ نمایش آیینی؛ فرهنگ زیست؛ روز یازدهم محرّم؛ روستای تلاوک
مراجع
منابع

-آژند، یعقوب (1395)، نمایش در دورۀ قاجار، چاپ اول، تهران، مولی.

-اکبری شلدرّه‌، فریدون (1394)، «زبان و سبک تعزیه»، در: کلیات سوگ‌نامۀ عاشورایی فدایی مازندرانی (مقتل منظوم)، تحقیق و تصحیح فریدون اکبری شلدرّه، چاپ سوم، تهران، فرتاب.

-الیاده، میرچا (1400)، تصاویر و نمادها، ترجمۀ محمدکاظم مهاجری، چاپ پنجم، تهران، پارسه.

-بارت، رولان (1386)، «اسطوره در زمانۀ حاضر»، ترجمۀ یوسف اباذری، ارغنون، شمارۀ 18، صفحات 85-135.

-باستید، روژه (1370)، دانش اساطیر، ترجمۀ جلال ستاری، چاپ اول، تهران، توس.

-براون، ادوارد (1364)، تاریخ ادبی ایران از آغاز صفویه تا پایان قاجاریه، ترجمۀ رشید یاسمی، چاپ دوم، تهران، بنیاد کتاب.

-بروک، پیتر (1391)، درِ گشوده: نظریه‌هایی پیرامون بازیگری و تئاتر، ترجمۀ بهرنگ فرهنگ‌دوست، چاپ اول، تهران، افراز.

-بلوکباشی، علی (1377)، «تعزیه‌خوانی (سازگاری و ناسازگاری با ساختار فرهنگی جامعه)»، نامۀ علوم اجتماعی، بهار و تابستان، شمارۀ 11، صفحات 31-41.

_________ (1383)، تعزیه‌خوانی؛ حدیث قدسی مصائب در نمایش آیینی، چاپ اول، تهران، امیرکبیر.

-بنجامین، س.ج.و (1363)، ایران و ایرانیان، ترجمۀ محمدحسین کردبچه، چاپ اول، تهران، جاویدان.

-بیرلین، ج.ف (1386)، اسطوره‌های موازی، ترجمۀ عباس مخبر، چاپ اول، تهران، مرکز.

-بیضایی، بهرام (1344)، نمایش در ایران، تهران، کاویان.

-چلکووسکی، پتر (1367)، «تعزیه؛ هنر بومی پیشرو ایران»، در: تعزیه؛ نیایش و نمایش در ایران، گردآورنده: پتر چلکووسکی، ترجمۀ داوود حاتمی، چاپ اول، تهران، علمی و فرهنگی.

-خوتسکو، الکساندر (1369)، «تئاتر ایرانی»، ترجمۀ جلال ستاری، فصلنامۀ تئاتر، بهار و تابستان، شمارۀ 9 و 10، صفحات 103-120.

-دولو، لویی (1384)، فرهنگ فردی و فرهنگ جمعی، ترجمۀ عباس باقری، چاپ اول، تهران، فرزان.

-زلیکانی، محمدتقی (1385)، «تاریخچه‌ای از تعزیۀ روز یازدهم محرّم‌الحرام روستای تلاوک دودانگۀ ساری»، وارش (نشریۀ سازمان دانش‌آموزی استان مازندران)، شمارۀ 30، صفحۀ 16.

-ستاری، جلال (1376)، اسطوره در جهان امروز، چاپ اول، تهران، نشر مرکز.

________ (1387)، زمینۀ اجتماعی تعزیه و تئاتر در ایران، چاپ اول، تهران، نشر مرکز.

-شهیدی، عنایت‌الله (1367)، «دگرگونی و تحول در ادبیات و موسیقی تعزیه»، در: تعزیه؛ نیایش و نمایش در ایران، گردآورنده: پتر چلکووسکی، ترجمۀ داوود حاتمی، چاپ اول، تهران، علمی و فرهنگی.

___________ (1380)، پژوهشی در تعزیه و تعزیه‌خوانی؛ از آغاز تا پایان دورۀ قاجار در تهران، چاپ اول، تهران، دفتر پژوهش‌های فرهنگی.

-عزیزی، محمود (1388)، ترسا دختر مسیحی (بررسی دیدگاه برخی از نظریه‌پردازان معاصر تئاتر و مقایسۀ آن با تعزیه)، چاپ اول، تهران، فرهنگستان هنر.

-غفاری، فرخ (1383)، «تعزیه»، در: تئاتر ایرانی (سه مجلس تعزیه)، به‌کوشش مایل بکتاش و فرخ غفاری، چاپ اول، تهران، قطره.

-فدایی مازندرانی، میرزا محمود (1394)، کلیات سوگ‌نامۀ عاشورایی فدایی مازندرانی (مقتل منظوم)، تحقیق و تصحیح فریدون اکبری شلدرّه، چاپ سوم، تهران، فرتاب.

-فرای، نورتروپ (1378)، «ادبیات و اسطوره»، در: اسطوره و رمز (مجموعه مقالات)، گردآوری و ترجمۀ جلال ستاری، چاپ دوم، تهران، سروش.

-کالمار، ژان (1374)، «بانیان تعزیه‌خوانی»، در: دربارۀ تعزیه و تئاتر در ایران، به‌کوشش لاله تقیان، چاپ اول، تهران، مرکز.

-گوبینو، ژوزف کنت دو (1369)، «تئاتر در ایران»، ترجمۀ جلال ستاری، نشریۀ تئاتر، پاییز و زمستان، شمارۀ 11 و 12، صفحات 163 – 204.

-ناصربخت، محمدحسین (1378)، «شبیه‌خوانی؛ نمایش مقدس (بررسی برخی از ویژگی‌های نمایش مقدس شبیه‌خوانی)»، نشریۀ تئاتر، پاییز و زمستان، شمارۀ 20 و 21، صفحات 153-182.

-همایونی، صادق (1380 الف)، تعزیه در ایران، چاپ دوم، شیراز، نوید شیراز.

__________ (1380 ب)، «با پیتر چلکوفسکی دربارۀ تعزیه»، در: گفتارها و گفت‌وگوهایی دربارۀ تعزیه، چاپ اول، شیراز، نوید شیراز.

-یارشاطر، احسان (1367)، «تعزیه و آیین‌های سوگواری در ایران قبل از اسلام»، در: تعزیه؛ نیایش و نمایش در ایران، گردآورنده: پتر چلکووسکی، ترجمۀ داوود حاتمی، چاپ اول، تهران، علمی و فرهنگی.

-Bennett, John. W. and Tumin, Melvin. M. (1949), Social Life; Structure and Function (An Introductory General Sociology), New York, A.A. Knopf.

-Kroeber, A. L. and Kluckhohn, Clyde (1952), Culture; A critical review of concepts and definitions, Vol.47, Issue 1, Harvard University, Peabody Museum of Archaeology and Ethnology.

-Lynd, Robert. S. (1948), Knowledge for what? The place of social science in American culture, Sixth Printing, Princeton, Princeton University.

-Pelly, Lewis (1879), The Miracle Play of Hasan and Husain (Collected from Oral Tradition), Vol.I, London, Allen.

-Tylor, Edward. B. (1871), Primitive Culture: Researches Into the Development of Mythology, Philosophy, Religion, Art, and Custom, Vol.I, London, John Murray.

-ژئوپورتال زیرساخت داده‌های مکانی ملی (سازمان نقشه‌برداری کشور): sdichb.ir

-سازمان نقشه‌بردای کشور. تصاویر هوایی سال 1346 هـ.ش.

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 601
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 144





سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب