شبیهسازی مولفههای بیلان آبی با استفاده از مدل هیدرولوژیکی توزیعی TOPKAPI-X (مطالعه موردی: حوزه آبخیز کشکان) | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 55، شماره 4، تیر 1403، صفحه 637-651 اصل مقاله (1.83 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2024.368575.669616 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدمهدی آرتیمانی1؛ حسین زینی وند* 2؛ ناصر طهماسبی پور3 | ||
| 1دانشجوی دکتری مهندسی آبخیزداری گرایش آب، گروه مهندسی مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی ، دانشگاه لرستان ، خرم آباد، ایران | ||
| 2دانشیار گروه مهندسی مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران | ||
| 3گروه مهندسی مرتع و آبخیزداری ، دانشکده منابع طبیعی ، دانشگاه لرستان ، خرم آباد، ایران | ||
| چکیده | ||
| با توجه به اهمیت شناخت و آگاهی از وضعیت بیلان آبی حوزههایآبخیز و تحلیل رفتار هیدرولوژیکی حوضهها، برای برنامهریزی و اجرای طرحهای مرتبط با آب، لزوم استفاده از فناوریهای نوین در پیشبینی مولفههای بیلان آبی بیش از پیش مشهود است. بر این اساس در حوزه آبخیز کشکان با بکارگیری مدل هیدرولوژیکی TOPKAPI-X مولفههای بیلان آب حوضه بر اساس طراحی شبکه سلولی شبیهسازی گردید. نقشههای، کاربری اراضی، نقطه خروجی، بافت خاک، مدل ارتفاعی رقومی و سریهای زمانی پیوسته دما، بارش و دبی در گام زمانی روزانه ورودیهای اصلی مدل میباشند. مدل در هر شبکه سلولی با توجه به پارامترهای موثر در بیلان آبی، موازنه بیلان آبی کل دوره را برقرار مینماید. واسنجی مدل برای 15 سال ابتدایی دوره آماری (1999 تا 2014 میلادی) و اعتبارسنجی مدل برای دوره 6 ساله انتهایی (2014 تا 2020میلادی) لحاظ شده است. بر طبق نتایج شبیهسازی 02/27 و 28/43 درصد کل بارش حوضه کشکان بصورت رواناب کل از حوضه خارج شده (به ترتیب در دوره واسنجی و اعتبارسنحی) که با داده مشاهداتی در ایستگاه آبسنجی خروجی حوضه مطابقت دارد. در ادامه برای ارزیابی کارایی مدل، مقادیر شبیهسازی شده در هر دو دوره آماری با استفاده از دادههای مشاهداتی بارش و دبی مورد مقایسه قرار گرفت. روشهای آماری همانند معیار ارزیابی ناش- ساتکلیف نشان داد مدل TOPKAPI-X با دقت نسبتا خوبی (ضریب بالای 60 درصد) مولفههای بیلان آبی نظیر تبخیر واقعی و پنانسیل، نفوذ و مقدار رواناب خصوصا رواناب کل را در این حوضه پیشبینی نمود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مدل توزیعی مکانی؛ شبیه سازی جریان؛ حوزه آبخیز کرخه؛ TOPKAPI-X | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 651 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 410 |
||