بررسی کوچکترین واحد پولی ساسانیان به همراه تحلیل نقوش و ضرابخانههای آن | ||
| مطالعات باستان شناسی | ||
| دوره 17، شماره 1 - شماره پیاپی 36، خرداد 1404، صفحه 279-300 اصل مقاله (3.26 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jarcs.2024.371446.143249 | ||
| نویسندگان | ||
| حکیمه احمدی زاده شندی1؛ رضا شعبانی* 2؛ جواد هروی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری تاریخ ایران قبل از اسلام، گروه تاریخ، دانشکدۀ ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 2استاد گروه تاریخ، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول). | ||
| 3دانشیار گروه تاریخ، دانشکدۀ ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در نظام مالی عصر ساسانی (651-224م.)، علاوهبر دو واحد پولی اصلی، یعنی دینار (طلا) و درهم (نقره)، واحدهای کمارزشتر دیگری نیز در گردش بودند که بهویژه در بخشهایی از ایران در مبادلات اقتصادی مردم از اهمیت ویژهای برخوردار بودند. این واحدهای کمارزشتر که شامل اجناس نقره با وزن پایین، مس، برنج و مفرغ میشدند، نقش عمدهای در اقتصاد عمومی و مبادلات روزمره ایفا میکردند. بررسی این سکههای خرد، علاوهبر نشاندادن نوع مواد اولیۀ آنها، به کشف نقوش و نمادهایی خاص نیز منجر میشود که در هیچکدام از سکههای طلا و نقره ساسانی مشاهده نمیشود. نکتۀ جالبتوجه در این سکهها، درج نقوش و نمادهایی ویژه است که بههیچوجه بر دینارها و درهمها بهکار برده نمیشد؛ نقوشی بزرگ از خورشید و ماه و ستاره و آتشدانی افروخته در روی سکه که بیشک نماد یک موضوع و باور خاص هستند. میدانیم که خورشید و ماه که بر پایۀ اوستا از ایزدان زردشتی هستند با بررسی مسکوکات خُرد مانند پشیز و مطالعۀ متون پهلوی ساسانی و کتاب دینی اوستا که مملو از به تصویر کشیدن نمادهای دینی است؛ و همچنین تحلیل رویدادهای تاریخی و شاهان مختلف عصر ساسانی، میتوان به این نتیجه رسید که این نقوش درحقیقت نشانگر عقاید و باورهای دینی مردم آن دوران بودهاند. در اینمیان، تنها نقوش نمادین نیستند که اهمیت دارند، بلکه نام ضرابخانههایی که این سکهها در آنها ضرب میشدند نیز در این مطالعه مهم بهشمار میآیند. افزونبر این، سکههای پشیز موزۀ ملک نیز بهعنوان نمونههای مهم درنظر گرفته شدهاند؛ لذا در این پژوهش قصد آن دارد تا به بررسی جامع تمامی این نقوش و نمادها، همچنین معرفی ضرابخانهها و کارکرد آنها در دورۀ ساسانی پرداخته و به تحلیل ارتباط آنها با باورهای دینی و فرهنگی این دوره را ارائه دهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ساسانیان؛ مسکوکات؛ پول خُرد؛ ضرابخانه؛ نقوش و نماد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,997 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 510 |
||