خوشههای مکانی و روند تغییرات نواحی هم رخداد خشکسالی در ایران | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| مقاله 5، دوره 56، شماره 1، بهار 1403، صفحه 83-101 اصل مقاله (2.17 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2024.374275.1007820 | ||
| نویسندگان | ||
| سوسن حیدری1؛ مصطفی کریمی* 2؛ قاسم عزیزی3؛ علی اکبر شمسی پور4 | ||
| 1گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران. تهران،ایران | ||
| 2گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران | ||
| 3گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران. ایران | ||
| 4گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران,، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| بیهنجاریهای بارشی بهویژه خشکسالی و تغییرات آن از مورد توجهترین موضوعات اقلیمشناسی است. مطالعه حاضر باهدف ناحیهبندی رخدادهای خشکسالی و ارزیابی روند تغییرات گستره آن در مقیاسهای زمانی سالانه، فصلی و ماهانه انجام پذیرفت. به این منظور از دادههای بارش ماهانه EAR5 و شاخص خشکسالی RAI بهره گرفته شد. برای استخراج خوشههای مکانی و روند تغییرات آنها، از تحلیل خوشهای سلسله مراتبی مبتنی بر فاصله همبستگی - ادغام وارد و آزمون منکندال و شیبخط رگرسیونی استفاده گردید. تعداد خوشههای مکانی (نواحی) همرخداد خشکسالی در فصل و ماههای بارشی نسبت به ماههای کمبارش مانند فصل تابستان، وسیع و همگنتر است. نواحی مشخص جغرافیایی -اقلیمی مانند: جنوب شرق، مرکز، شمال غرب و غرب -جنوب غرب، در بیشتر زمانها دیده میشود. تغییرات خشکسالی سالانه در هیچ یک از نواحی روند معنیداری نشان نمیدهد که این میتواند از تضاد درون فصلی و ماهانه در روند تغییرات خشکسالی باشد. بهطوریکه در فصل زمستان و بهار (دوره اصلی بارش کشور) روند افزایشی و در مقابل در فصل پاییز، روندی کاهشی خشکسالی مشاهده شد. در مقیاس ماهانه نیز مشهودترین روند افزایشی در دو ماه اصلی بارش کشور یعنی ژانویه، مارس و کاهشی در ماه نوامبر رخداده است. نتایج پژوهش میتواند گویای جابهجایی زمانی بارش یا تغییر رژیم بارش کشور باشد | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایران؛ تحلیل خوشهای؛ تغییرپذیری بارش؛ من-کندال؛ نواحی خشکسالی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 818 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 661 |
||