تعیین حد مجاز جیوه در آب تالاب شادگان براساس فاکتور تجمع زیستی در ماهیان مصرفی ساکنان محلی | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| دوره 77، ویژه نامه بوم شناسی و مدیریت تنوع زیستی، تابستان 1403، صفحه 127-136 اصل مقاله (1.08 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2024.375620.2662 | ||
| نویسندگان | ||
| زاهده رحمانی خواه1؛ نرجس اکاتی* 2 | ||
| 1گروه محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران. | ||
| 2گروه محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه زابل، زابل، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تالاب شادگان بهعنوان بزرگترین تالاب بینالمللی ایران بوده و نیازهای معیشتی جوامع بومی به آن وابسته است. بنابراین سلامت ماهیان تالاب به عنوان منبع اصلی غذای حاشیه نشینان از اهمیت بالایی برخوردار است. جیوه به عنوان آلایندهای تجمع پذیر در زنجیره های غذایی آبی هدف مطالعه قرار گرفت. بر این اساس از 3 گونة ماهی بنی، کپور و تیلاپیا در فصل صید و از آب تالاب در دو فصل بهار و تابستان از 3 ایستگاه انتخابی نمونهبرداری شدند. غلظت جیوه در بافت ماهی به کمک دستگاه آنالیز مستقیم جیوه (DMA 80) و در نمونه های آب با دستگاه جذب اتمی اندازه گیری شدند. برای تعیین حد مجاز جیوه در آب تالاب، براساس دستورالعمل USEPA، فاکتور تجمع زیستی جیوه (BAF) در زنجیرة غذایی موجود در آب تالاب و معیار غلظت جیوه در بافت ماهی (TRC) براساس الگوی مصرف حاشیه نشینان تالاب محاسبه گردید. میانگین غلظت جیوة نمونه های آب در فصل تابستان µg/l 0/11 اندازهگیری شد. میانگین جیوه در ماهیان تالاب شادگان در محدودة µg/kg 18/24 وزن تر بهدست آمد. میانگین BAF جیوهl/kg 41/69، TRC تالاب µg/kg 22 و حد مجاز جیوه در آب تالاب µg/l 0/53 بهدست آمد. هر چند مقادیر جیوه در آب و ماهیان تالاب از حدود استاندارد USEPA کمتر بود؛ اما مصرف زیاد ماهی توسط مردم محلی و مقدار بالاتر میانگین جیوه در ماهیان تالاب در مقایسه با TRC محاسبه شده، احتمال خطر جیوه بر سلامت مصرفکنندگان محلی را نشان میدهد. همچنین پایش مداوم آلودگی جیوه در این تالاب را الزامی می نماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تالاب شادگان؛ جیوه؛ حدمجاز؛ BAF؛ RSC | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 801 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 362 |
||