تحلیل مقایسهای ساختار زمانی روایت در آثار نمایشی بهرام بیضایی و اکبر رادی (مطالعۀ موردی نمایشنامههای افرا یا روز میگذرد و خانمچه و مهتابی) | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای نمایشی و موسیقی | ||
| دوره 29، شماره 3، پاییز 1403، صفحه 30-41 اصل مقاله (551.2 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfadram.2024.373499.615859 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم گوهرپاد1؛ حمیدرضا شعیری* 2؛ بهروز محمودی بختیاری3 | ||
| 1کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی، گروه ادبیات نمایشی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 2استاد، گروه فرانسه، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 3دانشیار، گروه هنرهای نمایشی، دانشکدگان هنرهای زیبا،دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر به بررسی مقایسه ای ساختار زمان در نمایشنامه های افرا یا روز میگذرد و خانمچه و مهتابی می پردازد. ژار ژنت به منظور شناخت ساختار زمان در روایت، عناصر نظم، تداوم و بسامد را مورد تحلیل قرار میدهد تا انواع گذشته/آینده نگری، زمان پریشی و شتاب های زمانی با ضرباهنگ های متفاوت در روایت مشخص شود. همچنین نظریه پردازانی چون فلودرنیک، ریمون-کنان و چتمن به بسط آرای وی در روایت های داستانی و نمایشی پرداخته اند. پژوهش حاضر در پی پاسخ به این است که بیضایی و رادی در قیاس با یکدیگر ساختار زمانی روایت را در متن نمایشی چطور به رشتۀ تحریر درآورده اند؟ هدف نیز مطالعۀ قیاس مند زمان روایت در متون این دو نویسنده از منظر ساختاری با تکیه بر آرای ژرار ژنت و دیگر نظریه پردازان این حوزه است. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده و داده ها از طریق اسنادی با مطالعات کتابخانه ای گردآوری شده است. یافته ها مؤکد این نکته اند که گذشته نگری و تخطی زمانی به گونه ای مبرز جریان روایی نمایشنامه و ساختار زمانی آن را دستخوش تغییر ساخته اند و در کنار آن تداوم و بسامد زمانی نیز دخیل بوده اند. درنتیجه نمایشنامه ها از لحاظ ارتباط حوادث با دیگر عناصر روایی مانند شخصیت ها، مضمون، پیرنگ و غیره قالبی نزدیک به سنت نمایشی ایرانی پیدا می کنند که در افرا به لحاظ شیوۀ روایت داستانی چشمگیرتر است. حال آنکه در خانمچه و مهتابی شکستگی های زمانی در ساختار روایت ارتباط بیشتری با جنبه های نمایشی پیدا میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ادبیات نمایشی؛ اکبر رادی؛ بهرام بیضایی؛ زمان روایت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,391 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 823 |
||