صورتبندی سوژۀ زن مدرن در گفتمانهای دورۀ مشروطه | ||
| زن در توسعه و سیاست | ||
| مقاله 2، دوره 22، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 319-352 اصل مقاله (678.4 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jwdp.2024.367444.1008399 | ||
| نویسندگان | ||
| زهره امیدی پور1؛ علی رجبلو* 2؛ سوسن باستانی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری جامعهشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. | ||
| 3استاد گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| همزمان با رویارویی ایران با مدرنیتۀ غربی و شکلگیری تقابلات گفتمانی متأثر از آن، زنان، هویت و شرایط زندگی آنها بهعنوان یکی از مهمترین سوژهها مورد توجه قرار گرفت. به دنبال آن، دامنۀ وسیعی از گفتار پیرامون آنها در این گفتمانها شکل گرفت و زنان به یکی از محورهای تنازع تبدیل شدند. مقالۀ حاضر با بررسی گفتارهای شکلگرفته حول محور زنان در نوشتههای دورۀ مشروطه، با بهرهگیری از روش تحلیل گفتمان انتقادی به واکاوی نحوۀ صورتبندی سوژۀ زن مدرن در گفتمانهای برجستۀ این دوره میپردازد. هدف این پژوهش آن است که معنای سوژۀ زن مدرن در هر کدام از گفتمانهای دوره مشروطه و ایدئولوژیهای حاکم بر آنها را درک کنیم. همچنین به بررسی جایگاه هر کدام از گفتمانها و احراز موقعیت آنها در گفتمان مسلط بپردازیم. نتایج تحقیق نشان میدهد زن مدرنی که در تقابل با سنت شکل گرفت، در گفتمان تجددگرا بهمثابۀ سوژۀ مطالبهگر نقاد، در گفتمان سنتی، بهمثابۀ زن اروپاییمآب و بیقید است. گفتمان تلفیقی نیز در میانۀ این تنازع، به برساخت سوژۀ زنی میپردازد که بهمثابۀ زن آگاه شریعتمدار و تکلیفمحور در این کشاکش معنایی شناخته میشود. معنای برساختۀ گفتمان تلفیقی بهدلیل عدم تنازع آشکار با سنتهای مذهبی جایگاه بهتری بهدست آورده و توانسته است در ادوار دیگر نیز تداوم یابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل گفتمان انتقادی؛ زن سنتی؛ زن مدرن؛ گفتمان؛ مدرنیته | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 745 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 612 |
||