دین، قانون و توسعه: بررسی عملکرد چهل ساله نظام قانونگذاری ایران، 1399-1359 | ||
| فصلنامه سیاست | ||
| مقاله 7، دوره 53، شماره 4، زمستان 1402، صفحه 817-791 اصل مقاله (556.77 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpq.2024.362924.1008090 | ||
| نویسندگان | ||
| فرشاد مومنی* 1؛ سید محسن علوی منش2 | ||
| 1استاد دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران | ||
| 2دانشجوی دکترای دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| یکی از شاخصهای رایج توسعه اقتصادی، افزایش درآمد سرانه در گذر زمان است؛ و با آگاهی از اینکه درآمد سرانه ایران در 1356 (یک سال پیش از انقلاب اسلامی) بیش از همه سالهای پس از آن است، دو پرسش پژوهشی زیر مطرح میشود: 1. با توجه به زنجیره باور-نهاد-تحول در نظریه داگلاس نورث، آیا میتوان این امر را در سطح توسعه ملی تحلیل کرد و ناشی از صبغه دینی نهادهای کشور پس از انقلاب متجلی در مقدمه و اصل 4 قانون اساسی دانست؟ 2. اثرگذاری شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام بر توسعه اقتصادی چه بوده است؟ بررسی این مسئله برای شناخت یکی از دورهای باطل توسعهنیافتگی کشور یا مبرا شدن دین اهمیت دارد. در فرضیه پژوهشی بر پایه نظریه داگلاس نورث مبنی بر زنجیره باور- نهاد-توسعه اقتصادی، بیان میشود که باورهای دینی بر قوانین و در نهایت توسعه اقتصادی تأثیر داشتهاند. در این پژوهش تأثیر نقش مجمع تشخیص مصلحت نظام و شورای نگهبان بر نظام قانونگذاری ایران در دوره 1399-1359 با کاربرد روش «تحلیل تماتیک» تبیین شد؛ و یافتههای پژوهش نشان داد که در مجموع از ۳۳۳۹ مصوبه مجلس شورای اسلامی در این دوره چهل ساله، تنها ۱۷۵ مصوبه (24/5 درصد) را این دو نهاد رد کردهاند که در میان آنها بهجز مسئله «گروه مشترک اقدام مالی»، مورد مهم تأثیرگذار بر اقتصاد مشاهده نشد، و شاید تنها بتوان هزینه تأخیر 15 ماهه ناشی از تأیید مصوبهها را از دیدگاه اقتصادی مؤثر دانست. بیگمان شناخت و بهکارگیری «مصلحت» در روابط اقتصادی بینالملل با استفاده از پویایی اسلام در توسعه کشور اهمیت دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایران؛ تأثیر باورهای دینی بر توسعه اقتصادی؛ شورای نگهبان؛ قانونگذاری؛ مجمع تشخیص مصلحت نظام | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 875 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 736 |
||