تداوم وحدت سرزمینی ایرانشهر در دورۀ اسلامی (پیش از تأسیس سلسلۀ ایلخانی) | ||
| پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی | ||
| دوره 56، شماره 1، شهریور 1402، صفحه 123-145 اصل مقاله (1.12 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhic.2024.366244.654439 | ||
| نویسنده | ||
| علیرضا کچویی* | ||
| دانشآموختۀ کارشناسی ارشد تاریخ گرایش خلیج فارس، دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| مفهوم ایرانشهر در سدۀ سوم میلادی در کتیبۀ شاپور یکم در کعبۀ زردشت پدیدار شد و در طول حکومت ساسانی در کتیبهها، مسکوکات و متونِ دورۀ ساسانی رواج پیدا کرد. با تهاجم عرب مسلمان به ایران، سلسلۀ ساسانی فروپاشید و سرزمین ایران ضمیمۀ خلافت اسلامی شد. برخی پژوهشگران برآنند که با فروپاشی سلسلۀ ساسانی وحدت سرزمینی ایرانشهر مانند استقلال سیاسی آن از میان رفت و مراد از ایرانشهرِ مذکور در متون دورۀ اسلامی، قلمرو باستانی ایران است که همچون خاطرهای نوستالژیک در اذهان باقی مانده و در السنۀ ادبی رواج داشته است. پژوهش حاضر میکوشد وضع وحدت سرزمینیِ ایرانشهر در دورۀ اسلامی را با استناد به متون جغرافیایی و تاریخی آن دوره بررسی و بازبینی کند. در این پژوهش، شناسایی و پردازش دادهها و تحلیل مضمون آنها با هدف بازشناسی و تبیین وحدت سرزمینیِ ایرانشهر در دورۀ اسلامی بر اساس روش تاریخی و تحلیل کیفی مقولههای مورد نظر صورت گرفته است. بررسی متون جغرافیایی و تاریخیِ دورۀ اسلامی نشان میدهد بلاد ایرانشهر ضمن حضور در جهان اسلام از نظر سرزمینی ناحیهای متمایز از سایر بلاد اسلامی بوده و وحدت سرزمینی ایرانشهر در دورۀ اسلامی در بیرونِ درونِ دارالاسلام تداوم یافته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایرانشهر؛ بیرونِ درونِ دارالاسلام؛ جغرافیای تاریخی؛ دورۀ اسلامی؛ وحدت سرزمینی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,945 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 588 |
||