مؤلفههای خود اجتماعی در سبک زندگی اسلامی مبتنیبر برداشت جوادی آملی از قرآن کریم | ||
| روان شناسی قرآن بنیان | ||
| مقاله 10، دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 2، خرداد 1402، صفحه 189-210 اصل مقاله (378.25 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا سادات پورسید آقایی* 1؛ فاطمه قاسمی نیائی2 | ||
| 1گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران | ||
| 2هیئت علمی، گروه مشاوره، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| سبک زندگی، به عنوان مجموعهای از افعال و رفتارهای انسان، براساس جهانبینی، انسانشناسی و باورهای بنیادی یک تفکر شکل میگیرد. این تفکر نهتنها خود فردی انسان، بلکه خود اجتماعی او را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. هدف پژوهش حاضر، شناسایی مؤلفههای خود اجتماعی در سبک زندگی اسلامی براساس برداشت آیتالله جوادی آملی از قرآن کریم است. این تحقیق در تلاش است تا با بررسی عمیق مفاهیم قرآنی، اصول و ویژگیهای خود اجتماعی عادل را بهعنوان یکی از ابعاد سبک زندگی اسلامی معرفی کند و زمینهای برای تعاملات اجتماعی سازنده فراهم آورد. رویکرد پژوهش حاضر کیفی بوده و از روش هرمنوتیک کلاسیک شلایر ماخر برای تحلیل دادهها استفاده شده است. این روش به پژوهشگر امکان میدهد تا با بررسی دقیق متون و مفاهیم قرآنی، به درک عمیقتری از مؤلفههای خود اجتماعی در سبک زندگی اسلامی دست یابد. هرمنوتیک کلاسیک، بهویژه در روش شلایر ماخر، با تأکید بر فهم عمیق متن و کشف ارتباطات میان اجزای مختلف آن، بهعنوان یکی از ابزارهای قدرتمند در تحلیل متون دینی شناخته میشود. این رویکرد با در نظر گرفتن زمینههای تاریخی، فرهنگی و زبانی متن، تلاش میکند تا معنای اصلی و مقصود نویسنده یا گوینده را با دقت بیشتری آشکار سازد. چنین روشی نهتنها به درک جزئیات ظاهری متن کمک میکند، بلکه امکان کشف لایههای پنهان و مفاهیم عمیقتر را نیز فراهم میآورد. در متون دینی، که اغلب سرشار از استعارهها، مفاهیم چندلایه و اصول بنیادین هستند، هرمنوتیک کلاسیک میتواند به عنوان ابزاری کارآمد برای استخراج اصول فکری و اخلاقی به کار رود. این روش با تحلیل ساختار کلی متن و ارتباط میان اجزاء، به پژوهشگر کمک میکند تا به تفسیری جامع و منسجم دست یابد که نهتنها در سطح معنایی، بلکه در سطح کاربردی نیز قابلاستفاده باشد. یافتهها نشان داد ادراک انسان از خود در ارتباط با دیگران (خود اجتماعی) در دو سطح تحولی میتواند شکل بگیرد: در سطح نازل، خود اجتماعیظالم و در سطح متعالی، خود اجتماعیعادل که از ویژگیهای سبک زندگی اسلامی است. مؤلفههای خوداجتماعی عادل عبارتند از: رعایت عدالت اجتماعی، درک متقابل، بسط محبت، همدلی، توجه به تمایز اندیشهها، گوشسپاری و بهگزینی، اصل تمایز، یکپارچگی و خلوص، احترام، رابطۀ حسنه و گفتگو در سطح فهم مراجع. این مؤلفهها براساس آموزههای قرآنی استخراج شدهاند و نشاندهنده اصولی هستند که میتوانند تعاملات اجتماعی را به سمت سازندگی و تعاون هدایت کنند. شناخت مؤلفههای خود اجتماعی عادل براساس آیات قرآن کریم، میتواند زمینهساز ایجاد سبک زندگی اسلامی و تعاملات مثبت اجتماعی شود. این مؤلفهها نهتنها به تقویت روابط فردی و اجتماعی کمک میکنند، بلکه بستر مناسبی برای تعاون و مشارکت اجتماعی فراهم میآورند. سبک زندگی اسلامی، با تأکید بر عدالت، محبت و احترام متقابل، میتواند جامعهای متعادل و هماهنگ ایجاد کند که در آن افراد به جای رقابت ناسالم، به همکاری و همدلی بپردازند. این پژوهش با ارائه اصول خود اجتماعی عادل، گامی در جهت تحقق این هدف برداشته و راهکاری عملی برای ارتقای تعاملات اجتماعی در جامعه اسلامی ارائه میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خود اجتماعی؛ سبک زندگی اسلامی؛ ادراک خود؛ جوادی آملی؛ قرآن کریم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 992 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 238 |
||