تدوین و کاربست چارچوب مفهومی موثر بر تحلیل منابع آبی مبتنی بر تکنیک DPSIR (نمونه موردی: محله باغ فیض تهران) | ||
| محیط شناسی | ||
| مقاله 2، دوره 50، شماره 1، بهار 1403، صفحه 17-41 اصل مقاله (2.46 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jes.2024.367508.1008453 | ||
| نویسندگان | ||
| شایسته ابراهیم؛ دنیا جمشیدی؛ سعیده علیکائی* | ||
| گروه طراحی شهری، دانشکده شهرسازی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| امروزه تامین آب سالم از مهمترین مسائل در شهرهای بزرگ است. تهران نیز به سبب قرارگیری در منطقه خشک و نیمهخشک و با وجود بهرهمندی از منابع آبی از جمله مسیلها و قنوات، از تنشهای آبی فراوانی رنج میبرد. محله باغ فیض تهران نیز از محلههایی است که به سبب تجاوز به منابع آبی، با پیامدهای فضایی و ساختاری نامساعد اکولوژیک روبهرو شده است. این پژوهش تلاش میکند با بهرهگیری از روش توصیفی-تحلیلی به تدوین چارچوب مفهومی موثر بر تحلیل و بررسی منابع آبی و مشخصا وضعیت منابع آبی محله باغ فیض، مبتنی بر تکنیک DPSIR دست یابد. یافتههای پژوهش نشان میدهد رشد جمعیت، افزایش مجتمعهای صنعتی، کاهش فضای سبز و خلأ حمایتهای نهادی نیروی محرکهای در جهت افزایش مصرف آب، کاهش منابع آب زیرزمینی، تغییر نامطلوب کاربری اراضی، آلودگیهای زیستمحیطی و از بین رفتن پوششگیاهی در محله باغفیض بوده است؛ که این امر موجب کسری مخازن آب، افزایش سطوح نفوذناپذیر، کاهش کمیت و کیفیت ذخایر آب زیرزمینی گردیده که آثاری نامطلوب چون فرونشست زمین، خطر تخریب ناشی از وقوع سیلاب و زلزله، نابودی گونههای گیاهی و جانوری و به خطر افتادن سلامت و بهداشت عمومی را در پی خواهدداشت. بنابراین تکنیک DPSIR، تکنیکی بین رشتهای است که با تحلیل رابطه علت-معلولی و ریشهیابی آنها مبتنی بر مفاهیم نیروی محرکه، فشار، وضعیت، اثر و پاسخ، تلاش میکند تا پاسخهایی مناسب در حوزه مشکلات محیط زیستی موجود در اختیار سیاستگذاران قرار داده و از این طریق توانایی برقراری ارتباط بین یافتههای علمی و مسائل جهان واقعی را فراهم آورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| منابع آبی؛ تکنیک DPSIR؛ چارچوب مفهومی؛ محله باغ فیض | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,632 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 806 |
||