درآمدی نظری بر جنبههای جامعهشناختی پیدایش و توسعه فناوری در ایران. | ||
| مجلۀ مطالعات جامعهشناختی (نامۀ علوم اجتماعی سابق) | ||
| دوره 30، شماره 2، بهمن 1402، صفحه 119-141 اصل مقاله (542.15 K) | ||
| نوع مقاله: علمی وپزوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jsr.2023.366104.1903 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی نصیری* 1؛ معز خادم حسینی2 | ||
| 1عضو هیات علمی گروه جامعه شناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه | ||
| 2گروه جامعه شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| مسئله اصلی پژوهش درک عمیقتر بسترهای اجتماعی خلقکننده، شکلدهنده و توسعهدهنده فناوریهای مطلوب در جامعه ایران میباشد و به دنبال تبیین برساختگرایانه ماهیت هر فناوری با رویکردی اجتماعی است. مبنای نظری این تحقیق آن است که فناوریها قبل از آنکه یک محصول فنی باشند یک محصول اجتماعی هستند که در بستر روندها و فرایندهای اجتماعی در قالب نهادهای فناورانه پدیدار شده و توسعه مییابند. هدف پژوهش توصیف دقیقتر مناسبات نهادهای مرتبط و موثر در امر پیدایش و توسعه فناوریها از منظری جامعهشناختی است. پژوهش حاضر به دنبال پاسخ به این سوالات است: تعریف فناوری از منظر اجتماعی چیست؟ رابطه بین پیدایش یا توسعه فناوریها با جنبههای اجتماعی آن چگونه است؟ لایههای زیرساختی پنهان و غیرملموس فناوری چیست و چگونه شناخته میشوند؟ عوامل ساختاری و نهادهای موثر بر شکلگیری و پایداری فناوریها در جامعه چیست؟ پیدایش، توسعه و انتقال فناوری چه پیامدهایی برای جامعه دارد؟ پژوهش حاضر ابتدا از مشاهده و مطالعات کتابخانهای و اسناد بهره میبرد سپس با استفاده از کدگذاری مفاهیم و روش تحلیل محتوای کیفی به صورت الگوریتم نموداری مناسبات، به توصیف و تحلیل فرآیندهای تکوین و ظهور فناوریها به صورت عام -پرداخته و تلاش میکند مجموعه فرایندهای مرتبط با فناوری را به صورت نمادین در فرض یک کوه یخی شناور در آب در نظر بگیرد. یافتههای پژوهش هم ناظر بر عوامل ساختاری جنبههای اجتماعی فناوری در ایران در قالب مدلی نظری از هرم روابط لایههای ساختاری چند بعدی ترسیم میشود که کاملا در پیدایش فناوری، شکلدهی اجتماعی فناوری، شکلگیری مصرف فناوری و نوآوری فناوری تاثیرات مهمی دارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| "فناوری"؛ "جامعهشناسی"؛ "کوه یخی"؛ "لایههای پنهان"؛ "شبکه ساختاری"؛ "توسعه و پیشرفت" | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 816 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 679 |
||