بازتابِ بن مایه های اسطوره ای در قصۀ برادران طلایی در فرهنگ بختیاری | ||
| پژوهش های ایران شناسی | ||
| دوره 15، شماره 1، بهار 1404، صفحه 1-18 اصل مقاله (495.9 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jis.2023.366307.1235 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد انصاری* 1؛ جهانگیر صفری2؛ ابراهیم ظاهری عبده وند3 | ||
| 1دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، ایران، | ||
| 2استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، ایران | ||
| 3دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، ایران، | ||
| چکیده | ||
| در قصۀ «برادران طلایی»، از قصه های رایج در فرهنگ بختیاری، بن مایه های اسطوره ای مختلفی همچون آیین قربانی برای الهۀ مادر، مطابقت شخصیت ها با ایزدان، کارکرد اسطورهای اشیا و مکان هایی چون حلقه، برف، کوه و انار دیده میشود؛ بنابراین فهم درست این قصه، در گروِ شناخت این عناصر اسطورهای است که در این پژوهش، با روش اسنادی و رویکرد توصیفی تحلیلی به بررسی آن ها در پیوند با متونی چون شاهنامه پرداخته می شود. یافتهها و نتایج پژوهش نشان می دهد اسطورۀ کلان در این قصه، ازدواج با پری و آیین های مرتبط با آن است؛ آیین هایی که هنوز برخی از نشانه های آن مانند ازدواج با قنات در مناطق مختلف ایران رایج است. علاوه بر این، شخصیت های این قصه، دگردیسی یافتۀ ایزدان است یا میتوان گفت ایزدان، کهن نمونهای برای ساختن آنان بوده اند؛ چنانکه شخصیت درویش با توجه به دو چهرۀ اهورایی و اهریمنیاش، مانند ایزد وایو است و بیشتر خویشکاری های پری مانند ارتباط با آب و چشمه، قدرت پیکرگردانی و تبدیل کردن قهرمان به سنگ، در کنشهای شخصیت دخترغارنشین دیده می شود. کنش های قصه، مانند کشتن جوان/درویش بر سر چشمه، ریشه در آیین قربانی برای الهۀ آب دارد، تبدیل شخصیت ها به طلا، نماد اسطورهای جاودانگی است، برونهمسری و نقش پررنگ شخصیت دختر و پدر در ازدواج نیز ریشه در فرهنگ ازدواج های اسطوره ای دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اسطوره؛ فرهنگ بختیاری؛ قصۀ «؛ برادران طلایی»؛ فرهنگ ازدواج اسطورهای؛ ایزد وایو | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,342 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 303 |
||