پژوهشی در اسناد سلطانیاتِ دورة قاجار (فرمان، ملفوفهفرمان و دستخط) | ||
| پژوهشهای علوم تاریخی | ||
| دوره 15، شماره 2 - شماره پیاپی 33، تابستان 1402، صفحه 105-137 اصل مقاله (3.67 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhss.2023.351853.473608 | ||
| نویسنده | ||
| علی رضا نیک نژاد* | ||
| پژوهشگر سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| باوجود اهمیت مطالعه و بررسی اسناد تاریخی بهویژه اسناد سلطانیات دورة قاجار، هنوز پژوهشهای علمی مدوّنی در این باب صورت نگرفته است و اسناد با وجود اختلاف در مبانی صدور، به نامهای متفاوتی فهرستنویسی یا معرفی میشوند و اسم اصلی آنها در ادبیات دیوانی شناخته شده نیست، لذا نگارنده میکوشد با بررسی در این زمینه، شناخت مناسبتری از این اسناد، شکل، محتوا و کارکرد آنها ارائه کند. این پژوهش به دنبال پاسخ به این پرسش است که چه نوع از اسناد دورة قاجار را میتوان در زمرة سلطانیات دانست؟ و به چه اسنادی فرمان، سوادِ فرمان، ملفوفهفرمان و سوادِ ملفوفهفرمان و دستخط گفته میشود و فرم و ساختار و محتوای آنها چگونه است و چرا صادر میشدند؟ دستاوردهای تحقیق در این پژوهش نشان میدهد که در ادوار تاریخی به دستورات مکتوب سلاطین، سلطانیات و به دستور مکتوب موشّح به علامات شاهان قاجار «فرمان» اطلاق میشد. سواد فرمان نیز رونوشت دوم و سوم فرمان است. فرمانی که به مهر کوچک پادشاه مهرشده و موشّح به علامات نباشد، آن را ملفوفهفرمان و دستخط مینامند. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی _تحلیلی و با بهرهگیری از منابع کتابخانهای و اسنادی انجام شده است و دادهها از فرمان، سوادِ فرمان، ملفوفهفرمان و سوادِ ملفوفهفرمان و دستخط و منابع دست اوّل استخراج شده است | ||
| کلیدواژهها | ||
| سلطانیات؛ فرمان؛ ملفوفهفرمان؛ دستخط؛ سواد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 668 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 850 |
||