تدوین الگوریتم تصمیمگیری برای پهنهبندی زون هسته در اندوختگاههای زیستکرة کشور (مطالعة اندوختگاه دنا) | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| دوره 76، ویژه نامه مناطق تحت حفاظت، زمستان 1402، صفحه 177-195 اصل مقاله (2.27 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2023.366505.2608 | ||
| نویسندگان | ||
| میترا البرزی منش* 1؛ افشین دانه کار2؛ جلیل ایمانی هرسینی* 1؛ مریم رباطی1؛ امیر علم بیگی3 | ||
| 1علوم محیطزیست و جنگل، دانشکدة منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 2گروه محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. | ||
| 3گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکدة اقتصاد و توسعة کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. | ||
| چکیده | ||
| ایران کشوری است که تاکنون 13 اندوختگاه زیستکره (BR) را به ثبت جهانی برنامة انسان و زیستکرة (MaB) یونسکو رسانده است. این برنامه بیان می دارد اگرچه کشورها در پهنهبندی و مدیریت اندوختگاه های زیستکره از استقلال و انعطاف برخوردارند؛ اما باید از طریق پهنهبندی سه گانه و اجرای برنامه های مدیریتی متناسب با اهداف سه گانة حفاظت، توسعة پایدار اقتصادی و تولید دانش و آموزش دست یابند. این مطالعه با استناد به منابع مرجع و تجربه های جهانی، تلاش کرده است با شناسایی و معرفی معیارها و شاخص های مکانی، پهنهبندی هسته، بهعنوان یکی از سه پهنة اصلی BR به کمک الگوریتم تصمیمگیری و روابط خطی ریاضی، الگوی علمی و قابل تعمیمی برای پهنهبندی هسته در کلیة اندوختگاه های زیستکرة کشور ارائه نماید. این پژوهش 5 معیار الزامی و 6 معیار ترجیحی را با استناد به پژوهش های مشابه و روش دلفی برای پهنه بندی هسته BRs در کشور شناسایی کرد. برای تعیین پهنة هسته با رعایت سهم هسته از اندوختگاه در دامنة 5 تا 20 درصد، استقرار هسته در اکوسیستم های معرف کشور (با پوشش حداقل 10 درصد)، تأمین نیاز زون حفاظتی مناطق با عنوان ملی (بهمیزان حداقل 20 درصد)، هستة اندوختگاه زیستکرة دنا پهنهبندی و برای پرهیز از رویه های سلیقه ای، در اقدام های مشابه الگوریتم تصمیم گیری و روابط خطی تلفیق شاخص های هر معیار و معیارهای زون هسته ارائه شد. پهنة هسته اندوختگاه زیستکرة دنا با استفاده از 5 معیار الزامی معرف بودن، بکر و طبیعی بودن، گونههای حفاظتی، اهمیت زیستگاهی و حساسیت و آسیبپذیری زیستی زیستگاه و معیار ترجیحی یکپارچگی، بهصورت 6 لکة مجاز بهصورت خوشه ای شناسایی شد، مجموع وسعت این لکهها به میزان 26928 هکتار، حدود 11 درصد اندوختگاه را پوشش می دهد، لکه های هسته 10 تا 13 درصد اکوسیستم های معرف، حدود 26 درصد پارک ملی دنا و 20 درصد منطقة حفاظتشدة دنای غربی و شرقی را پوشش دادند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارزیابی چند معیاره؛ اکوسیستمهای معرف؛ پارک ملی دنا؛ مناطق تحت حفاظت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 765 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 510 |
||